Припиздякать
(Pripizdyakat)- Çıkagelmek, çat kapı gelmek: Bir yere beklenmedik, istenmeyen veya kaba bir şekilde gelmek, varmak ya da aniden belirivermek.
1. Örnek Cümle:- Надо же, откуда ты припиздякал? [na-da je, at-ku-da tı pri-piz-dya-kal?]
- Hay Allah, nereden çıkageldin sen?
2. Örnek Cümle:- Не успел я глаз сомкнуть, как он уже припиздякал со своей проблемой. [nye us-pel ya glaz sam-knut', kak on u-je pri-piz-dya-kal sa svay-ey prap-lye-may]
- Gözümü yumar yumaz, o herif sorunuyla birlikte çat kapı gelmişti bile.
- Kaba bir şekilde tutturmak/vurmak (Şiddetli ve özensiz): Bir şeyi bir yere özensizce, aceleyle veya şiddet uygulayarak tutturmak, çakmak veya vurmak.
1. Örnek Cümle:- Он впопыхах припиздякал эту доску к стене. [on vpa-pı-hah pri-piz-dya-kal e-tu dos-ku k stye-nye]
- Aceleyle bu tahtayı duvara çarçabuk tutturdu.
2. Örnek Cümle:- Давайте уже припиздякайте его куда-нибудь, чтобы не мешал! [da-vay-tye u-je pri-piz-dya-kay-tye ye-vo ku-da-ni-bud', şto-bı nye mye-şal!]
- Hadi şunu bir yere pataklayın da engel olmasın!
- Profan bir şekilde gelmek / Çıkagelmek
- Kaba bir şekilde tutturmak / Vurmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Припиздякать
Latin Transkripsiyonu: Pripizdyakat
Okunuşu ve Vurgu: [pri-piz-dya-kat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en güçlü ve kaba küfür köklerinden biri olan пизд- [pizd-] kökünden türemiştir. Bu kök, doğrudan kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesinden gelir ve diğer pek çok Rusça küfür kelimesinin temelini oluşturur. Fiilin başına eklenen при- [pri-] ön eki, bir yere gelme, bir şeyi ekleme veya bir yere yakınlaşma anlamını taşır. Sonundaki -якать [-ya-kat'] soneki ise, fiillere argo veya küçümseyici bir ton katarak eylemin ani, kaba veya tekrarlayıcı bir şekilde yapıldığını ima edebilir. Dolayısıyla, припиздякать [pri-piz-dya-kat'] fiili, kaba bir şekilde “gelmek” veya “bir şeyi kaba bir şekilde tutturmak/vurmak” gibi anlamlar kazanmıştır. Fiilin yapısı, eylemin sıradan veya kabul edilebilir bir biçimde değil, kaba, ani ve çoğu zaman istenmeyen bir şekilde gerçekleştiğini vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Припиздякать [pri-piz-dya-kat'] kelimesi, Rusça küfürlü dilin zengin morfolojik yapısına tipik bir örnektir. Fiil, temel küfür köklerinden türeyen ve при- [pri-] gibi edat kökenli ön eklerle birleşerek yeni anlamlar kazanan birçok kelimeden biridir. Bu tür fiiller, eylemin sadece gerçekleştiğini belirtmekle kalmaz, aynı zamanda konuşmacının eyleme veya eylemi gerçekleştirene karşı duyduğu öfke, küçümseme veya bıkkınlığı da ifade eder (Levin, 1986). Rus argosunda ve günlük konuşmada, özellikle samimi ancak kaba çevrelerde, bu kelime birinin bir yere gelmesini veya bir eylemi gerçekleştirmesini aşağılayıcı, rahatsız edici veya umursamaz bir tonda anlatmak için kullanılır (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000). Örneğin, birinin beklenmedik bir şekilde veya rahatsız edici bir anda çıkagelmesi durumunda “припиздякать” [pri-piz-dya-kat'] fiili tercih edilebilir. Kelimenin ikinci anlamı olan “bir şeyi kaba bir şekilde tutturmak/vurmak” ise, yine eylemin özensiz, aceleci veya şiddetli doğasını vurgular. Post-Sovyet dönemde dilin daha da serbestleşmesiyle bu tür kaba ifadelerin kullanımı, hem bir otorite reddi hem de günlük hayattaki stresi dışa vurma biçimi olarak yaygınlaşmıştır (Zemskaya, 1996). Kelime, yazılı metinlerden ziyade, spontane sözlü iletişimde, genellikle sinirlilik, alay veya mizah içeren bağlamlarda sıkça karşımıza çıkar.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).