Попиздюриваться
(Popizdyurivat'sya)- Aşırı derecede yorulmak, bitap düşmek, canı çıkmak: Yoğun bir fiziksel veya zihinsel çaba sonucunda hissedilen, son derece ağır yorgunluk hali.
1. Örnek Cümle:- Я сегодня так попиздюрился на работе, что ног не чувствую. [ya sı-vod-nya tak pa-piz-dyu-ri-l'sya na ra-bo-tye, şto nok nye çuv-stvuyu]
- Bugün işte o kadar yoruldum ki (canım çıktı ki) bacaklarımı hissetmiyorum.
2. Örnek Cümle:- Весь день бегал по поручениям, совсем попиздюрился к вечеру. [ves' den' bye-gal pa pa-ru-çye-ni-yam, sav-syem pa-piz-dyu-ri-l'sya k vye-çe-ru]
- Bütün gün ayak işleri yaptım, akşama doğru tamamen bitap düştüm (canım çıktı).
3. Örnek Cümle:- После этой командировки я так попиздюрюсь, что мне неделю спать придётся. [po-slya e-toy ka-man-di-rof-ki ya tak pa-piz-dyu-ryus', şto mnye nye-dye-lyu spat' pri-dyot-sa]
- Bu iş seyahatinden sonra o kadar yorulacağım ki (canım çıkacak ki) bir hafta uyumam gerekecek.
- Yorulmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Попиздюриваться
Latin Transkripsiyonu: Popizdyurivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [pa-piz-dyu-ri-vat'-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Попиздюриваться» fiili, Rusçadaki en ağır küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Bu kök, Rusça argoda ve ağır küfür jargonu kullanımında (Plutser-Sarno, 2005) geniş bir anlamsal spektruma sahiptir ve genellikle aşırı yoğunluk, olumsuzluk, yıkım, başarısızlık veya yüksek derecede bir eylem/durumu ifade etmek için kullanılır. Kelimenin yapısındaki «по-» [po-] ön eki, bir eylemin başlangıcını veya hafifçe tamamlanmasını işaret edebilirken, «-дюр-» [dyur] eki, bu tür argo kelimelerde sıkça görülen ekspresif, pejoratif veya büyütücü bir öğedir. «-ива-» [i-va] ise fiile süreklilik veya alışkanlık anlamı katan imperfective (bitmemiş) görünüş ekidir. Sonundaki «-ся» [sya] dönüşlülük veya edilgenlik ekidir, bu durumda genellikle öznenin kendi üzerinde veya kendine yönelik bir eylemi, yani burada yorgunluk ve bitkinlik hissinin özne tarafından yaşanmasını vurgular. Bu fiilin etimolojisi, kökenindeki cinsel ve müstehcen anlamdan uzaklaşarak, aşırı bitkinlik ve yorgunluk durumunu ifade etme yönünde semantik bir kayma yaşadığını göstermektedir (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Попиздюриваться» kelimesi, standart Rusçada doğrudan karşılığı bulunmayan, ancak argo ve sokak dilinde son derece yaygın olan, aşırı yorgunluk ve bitkinlik durumunu ifade eden bir fiildir. Bu kelime, sadece fiziksel bir yorgunluğu değil, aynı zamanda zihinsel veya duygusal bir tükenmişliği de belirtir. Genellikle yoğun ve tatsız bir işin, uzun süreli bir çabanın veya sinir bozucu bir durumun sonucunda hissedilen “gebermek derecesinde yorgun olmak”, “canı çıkmak” gibi anlamlara gelir. Rus argosunda, ana küfür köklerinin (özellikle пизда [piz-da]) bu denli çeşitli ve güçlü duygusal ifadeler yaratmak için kullanılması, dilin pragmatik yönünün bir göstergesidir (Levin, 1986). Bu tür kelimeler, konuşmacının içinde bulunduğu olumsuz duruma karşı duyduğu bıkkınlığı, bezginliği ve çaresizliği vurgularken aynı zamanda bir tür duygusal deşarj işlevi görür. Özellikle erkekler arasında, fiziksel olarak zorlayıcı veya zihinsel olarak yıpratıcı işler sonrasında bu ifade sıkça duyulur. Kelimenin bu kadar güçlü bir kökten türemesi, hissedilen yorgunluğun sıradan bir yorgunluktan çok daha öte, adeta insanın enerjisini sömüren bir 'lanetlenme' hali gibi algılandığını ima eder. Kelime, sıradan bir sohbette kullanılsa da, müstehcen kökeni nedeniyle hala oldukça kaba ve sokak ağzına ait bir ifade olarak kabul edilir. Resmi ortamlarda veya yabancılarla konuşurken kullanılması uygun değildir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.