Попиздюхивать
(Popizdyuhivat)- Hafifçe veya aralıklarla küfürlü konuşmak, homurdanmak: Memnuniyetsizliği, sinirliliği veya sıkıntıyı küfürlü kelimelerle, ancak yüksek sesle veya saldırganca olmayan bir şekilde, kendi kendine veya düşük bir tonla ifade etmek. Eylemin tekrarlayıcı ve alışkanlık haline gelmiş bir niteliği vardır.
1. Örnek Cümle:- Он сидел и попиздюхивал себе под нос, когда никак не мог завести машину. [on si-dyel i pa-piz-dyu-hi-val si-bye pat nos, kag-da ni-kak nye mog za-vyis-ti ma-şi-nu]
- Oturmuş kendi kendine homurdanıp küfrediyordu, arabayı bir türlü çalıştıramayınca.
2. Örnek Cümle:- Хватит попиздюхивать! Сделай уже что-нибудь полезное. [hva-tit pa-piz-dyu-hi-vat'! zdyelay u-je şto-ni-but' pa-lyez-na-ye]
- Yeter artık homurdanıp küfrettiğin! Git de faydalı bir şeyler yap.
- Hafifçe küfretmek / Ara sıra homurdanmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Попиздюхивать
Latin Transkripsiyonu: Popizdyuhivat
Okunuşu ve Vurgu: [pa-piz-dyu-hi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Fiilin yapısı, bir Rusça küfür fiiline (örneğin пиздить [piz-dit'] – dayak atmak, çalmak) eklenen ön ekler ve son eklerle oluşturulmuştur. Başındaki 'по-' [po-] ön eki, eylemin hafifletilmiş, sınırlı bir süre devam eden veya belli aralıklarla tekrarlanan bir biçimde yapıldığını ifade eder. Fiilin sonundaki '-юхивать' [-yuhivat'] son eki ise eylemin tekrarlayıcı, alışkanlık haline gelmiş veya bazen küçümseyici bir tonda yapıldığını belirtir. Bu morfolojik yapı, kelimenin anlamını 'hafifçe veya aralıklarla küfretmek, homurdanmak' yönünde şekillendirir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Попиздюхивать» fiili, Rus dilindeki ağır küfür jargonunun (obscenities) pragmatik kullanımının tipik bir örneğidir. Genellikle, yoğun bir öfke veya agresiflikten ziyade, sürekli bir memnuniyetsizliği, sıkıntıyı veya hafif bir sinirlenmeyi küfürlü ifadelerle dile getirme halini tanımlar. Bu kelime, birinin sürekli olarak mırıldanarak, homurdanarak veya kendi kendine küfrederek rahatsızlığını ifade ettiği durumlar için kullanılır. Eylem, başkalarına yönelik doğrudan bir saldırıdan çok, kişinin kendi içinde bir rahatlama veya biriken gerilimi boşaltma mekanizması olarak ortaya çıkar. Dil oyunları ve reduplikasyon yoluyla yaratılan alay mekanizmaları (Sannikov, 1999) ile de ilişkilendirilebilir, zira küfür kökünün bu tür eklerle hafifletilmesi, ifadenin hem ciddiyetini azaltır hem de belirli bir ironi katar. Sözcüğün kullanımı, kişinin otoriteye karşı çıkışı, bıkkınlığı veya alaycılığını (Levin, 1986) gösteren pasif-agresif bir dilsel yapıyı yansıtabilir. Bu tür kelimeler, Post-Sovyet toplumundaki dilsel değişimlerin ve gündelik dildeki küfürlü ifadelerin yaygınlaşmasının bir parçasıdır (Zemskaya, 1996). Hapishane jargonu феня [fe-nya] içinde benzer yapıların bulunması, bu tür fiillerin sadece sokak argosunda değil, aynı zamanda kriminel alt kültürlerde de benzer işlevlere sahip olduğunu gösterir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).