Помудохиваться
(Pomudohivatsya)- Boş işlerle uğraşmak, oyalanmak, zaman kaybetmek: Bir işi verimsizce yapmak, tembellik etmek, gereksiz yere vakit geçirmek.
1. Örnek Cümle:- Хватит уже там помудохиваться, давай быстрее работу заканчивай! [hva-tit u-je tam pa-mu-do-hi-vat-sya, da-vay bıs-trye ra-bo-tu za-kan-çi-vay!]
- Yeter artık orada oyalandığın, hadi çabuk işi bitir!
2. Örnek Cümle:- Он весь день помудохивался с отчётом, а толку никакого. [on ves' dyen' pa-mu-do-hi-vat-sya s at-çyo-tam, a tol-ku ni-ka-ko-va.]
- Bütün gün raporla oyalandı ama hiçbir faydası olmadı.
- Ara sıra cinsel ilişkiye girmek veya flört etmek: Ciddi olmayan, geçici veya laubali cinsel veya romantik etkileşimlerde bulunmak.
1. Örnek Cümle:- Нечего ему там по чужим бабам помудохиваться, пусть своей займётся. [nye-çe-va ye-mu tam pa çu-jim ba-bam pa-mu-do-hi-vat-sya, pust' sva-yey zaym-yot-sya.]
- Orada el alemin karılarıyla flört etmesine gerek yok, kendi işiyle uğraşsın.
2. Örnek Cümle:- Они давно уже помудохиваются, но серьёзного ничего нет. [a-ni dav-no u-je pa-mu-do-hi-vat-sya, no ser-yoz-na-va ni-çe-vo nyet.]
- Onlar uzun süredir ara sıra takılıyorlar ama ciddi bir şey yok.
- Bir şeyle uğraşırken zorluk çekmek, sıkıntı yaşamak (küçümseyici): Bir işi yaparken beklenenden daha fazla çaba sarf etmek veya sorunlarla karşılaşmak, ancak bu durumu şikayet ederek veya isteksizce yapmak.
1. Örnek Cümle:- Пришлось немного помудохиваться с ремонтом старой машины. [prış-los' nem-no-ga pa-mu-do-hi-vat-sya s re-mon-tam sta-ray ma-şi-nı.]
- Eski arabanın tamiriyle biraz uğraşmak zorunda kaldık (zorlandık).
- Ara sıra uğraşmak / Ara sıra oyalanmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Помудохиваться
Latin Transkripsiyonu: Pomudohivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [pa-mu-do-hi-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en temel ve güçlü küfür köklerinden biri olan мудо [mu-da] kökünden türemiştir. Bu kök, Slav dillerinin ortak mirası olan Proto-Slavca *mǫdo kelimesinden gelmekte olup, 'testis' veya 'erkek cinsel organı' anlamına gelir. Vasmer'in etimolojik sözlüğüne göre, bu kök birçok Slav dilinde benzer aşağılayıcı anlamlara sahiptir. Zamanla bu anatomik anlamından genişleyerek 'saçmalık', 'aptallık', 'gereksiz uğraş' gibi soyut ve aşağılayıcı anlamlar kazanmıştır. Мудохиваться [mu-do-hi-vat-sya] fiili ise, bu köke eklenen -охать [-o-hat'] (yoğun veya tekrarlayan bir eylemi, genellikle çaba veya gürültü ile ifade eden bir fiil eki) ve refleksif -ся [-sya] ekleriyle 'uzun süre uğraşmak, çabalamak, zorlanmak, oyalanmak' anlamlarına gelmiştir. Plutser-Sarno'nun Büyük Rus Küfür Sözlüğü, bu kökten türeyen pek çok fiilin eylemin anlamsızlığını veya yoruculuğunu vurguladığını belirtir. По- [pa] ön eki, burada eylemin belirli bir süre boyunca, aralıklı olarak veya belirli bir ölçüde gerçekleştiğini belirtir. Dolayısıyla, помудохиваться [pa-mu-do-hi-vat-sya] kelimesi 'zaman zaman oyalanmak, zaman zaman boş işlerle vakit geçirmek' veya 'ara sıra uğraşmak/zorlanmak' gibi anlamlar kazanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Помудохиваться [pa-mu-do-hi-vat-sya] kelimesi, Rus argosunda ve küfür dilinde sıklıkla kullanılan bir fiildir ve 'boş işlerle uğraşmak, oyalanmak, zaman kaybetmek' veya 'arada sırada cinsel ilişkiye girmek' gibi anlamlara gelir. Kökündeki мудо [mu-da] kelimesinin cinsiyet organına atıf yapması, fiile kaba ve aşağılayıcı bir ton katar. Bu fiil, genellikle bir eylemin verimsizliğini, anlamsızlığını veya isteksizce yapılmasını vurgular. Mokienko ve Nikitina'nın Rus Jargonu Sözlüğü'nde belirtildiği üzere, bir işin gereksiz yere uzaması, bir sorunun çözümünün sürekli ertelenmesi veya kişinin tembellik ederek zamanını boşa harcaması durumlarında kullanılır. Kelimenin 'cinsel ilişkiye girmek' anlamı ise, Rusçadaki ебаться [ye-bat-sya] fiilinin daha hafifletilmiş veya dolaylı bir argo karşılığı olarak ortaya çıkar, ancak yine de kaba bir bağlamda kullanılır. Özellikle Sovyetler Birliği döneminin bürokratik sıkıntıları ve gündelik yaşamın zorlukları, insanların işlerini gönülsüzce yaptığı, sürekli oyalandığı ve verimsiz çalıştığı durumları betimlemek için bu tür argolara zemin hazırlamıştır. Elistratov'un Rus Argosu Sözlüğü, bu tür fiillerin halk dilindeki yaygınlığını ve toplumsal hoşnutsuzluğu ifade etme biçimlerini vurgular. Günümüzde de bu kelime, hem bir şeyi boş yere uzatmak ve oyalanmak hem de cinsel bağlamda laubali davranışları ifade etmek için yaygın olarak kullanılmaktadır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.