Помазать жопу скипидаром
(Pomazat' jopu skipidarom)- Birini hızla, can havliyle koşturmak/kaçırmak; birine tabanları yağlatmak: Birini şiddetli bir şekilde, çok hızlı ve isteksizce koşmaya veya acele etmeye zorlamak; genellikle korku, panik veya aşırı baskı altında.
1. Örnek Cümle:- Начальник так всех подгоняет, как будто нам всем жопу скипидаром помазали. [na-çal'-nik tak fseh pad-ga-nya-yet, kak bud-ta nam fsem jo-pu ski-pi-da-ram pa-ma-za-li]
- Patron herkesi öyle bir koşturuyor ki sanki hepimizin kıçına terebentin sürülmüş.
2. Örnek Cümle:- Как только почуял опасность, так сразу и помазал жопу скипидаром. [kak tol'-ka pa-çu-yal a-pas-nast', tak sra-zu i pa-ma-zal jo-pu ski-pi-da-ram]
- Tehlikeyi hisseder hissetmez hemen tabanları yağladı (can havliyle kaçtı).
3. Örnek Cümle:- Мне кажется, ему надо жопу скипидаром помазать, чтобы он быстрее шевелился. [mnye kaj-et-sa, ye-mu na-da jo-pu ski-pi-da-ram pa-ma-zat', şto-bı on bıs-t-re-ye şe-vi-lil-sya]
- Sanırım daha hızlı hareket etmesi için kıçına terebentin sürmek lazım (onu koşturmak lazım).
- Kıçına terebentin sürmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Помазать жопу скипидаром
Latin Transkripsiyonu: Pomazat' jopu skipidarom
Okunuşu ve Vurgu: [pa-ma-zat' jo-pu ski-pi-da-ram]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu deyim, üç temel kelimeden oluşmaktadır:
- Помазать [pa-ma-zat']: "Sürmek, bulaştırmak, yağlamak" anlamına gelen bu fiil, Proto-Slavca *mazati kökünden türemiştir. Baştaki по- [po-] ön eki, eylemin tamamlandığını veya bir yüzeye uygulandığını belirtir.
- Жопу [jo-pu]: Rusçada "kıç, göt" anlamına gelen argo bir kelime olan жопа [jo-pa]'nın belirtme halidir. Slav dillerinde oldukça eski bir köke sahip olan bu kelime, günlük dilde ve özellikle kaba argo ile küfürlü ifadelerde sıkça kullanılır. Plutser-Sarno'nun da belirttiği gibi, Rusça küfür jargonunun temel ve en yaygın kelimelerinden biridir.
- Скипидаром [ski-pi-da-ram]: "Terebentin" anlamına gelen скипидар [ski-pi-dar] kelimesinin vasıta halidir. Terebentin, çam reçinesinden elde edilen, yakıcı ve tahriş edici özelliklere sahip, keskin kokulu bir maddedir. Tarihsel olarak hem endüstriyel hem de bazı halk hekimliği uygulamalarında kullanılmıştır, ancak cilde temasında, özellikle hassas bölgelerde ciddi yanma hissi yaratır. Bu özelliğinden dolayı deyime mecazi anlamda acı verici bir dürtü katmaktadır.
Deyim bir bütün olarak "kıçına terebentin sürmek" anlamına gelir ve bu eylemin yarattığı varsayılan acı ve rahatsızlık üzerinden mecazi bir ifadeye dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Помазать жопу скипидаром» ifadesi, birini o kadar hızla ve can havliyle koşturmak veya bir işi o kadar çabuk yapmaya zorlamak anlamında kullanılan, oldukça kaba ve müstehcen bir Rusça deyimdir. Deyimin gücü, terebentinin insan derisiyle temas ettiğinde yarattığı yakıcı ve tahriş edici histen gelir. Özellikle hassas bir bölge olan kalçalara terebentin sürülmesi, kişinin bu acıdan kurtulmak için çaresizce kaçışmasını, dolayısıyla "can havliyle koşturmasını" çağrıştırır. Bu şiddetli bedensel tepki, mecazi olarak bir kişinin bir durumdan kurtulmak veya bir görevi yerine getirmek için gösterdiği aşırı çabayı ve hızı ifade eder.
Bu ifade, Rus dilindeki birçok küfürlü deyim gibi, doğrudan bedensel işlevler ve acı üzerinden güçlü bir etki yaratma amacını taşır. B. A. Uspensky'nin Rus ekspresif frazeolojisi üzerine yaptığı çalışmalarda belirttiği gibi, Rusçadaki pek çok kaba ifade, bedensel ve fiziksel imgelerle kültürel ve psikolojik katmanları birleştirerek yoğun bir anlam derinliği oluşturur. Bu tür deyimler, muhatabın hızlı bir şekilde harekete geçmesini sağlamak veya bir durumu son derece acil ve zorlayıcı bir şekilde ifade etmek için kullanılır. İfadenin içerdiği жопа [jo-pa] kelimesi nedeniyle, bu deyim asla resmi veya nazik ortamlarda kullanılmaz; daha çok samimi, kaba veya agresif konuşma bağlamlarında, genellikle öfke, alay veya mizahi bir küçümseme tonuyla karşımıza çıkar. Elistratov'un Rus Argosu Sözlüğü'nde de benzer şekilde, fiziksel acı veya tahriş üzerinden motivasyonu anlatan kaba ifadelerin yaygınlığına değinilmiştir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).