Перепиздякивать
(Perepizdyakivat')- Kaba ve pervasızca bir şeyin üzerinden atlamak veya sıçramak: Fiziksel bir eylemi, küfürlü ve özensiz bir tonda ifade etmek.
1. Örnek Cümle:- Он перепиздякал через забор, не дожидаясь, пока откроют ворота. [on pi-ri-piz-dya-kal çe-rez za-bor, ni da-ji-da-yas', pa-ka at-kroyut va-ro-ta]
- Kapının açılmasını beklemeden çitin üzerinden atlayıverdi.
2. Örnek Cümle:- Да что там смотреть, давай уже перепиздякаем через эту лужу. [da şto tam smat-ret', da-vay u-je pi-ri-piz-dya-ka-yem çe-rez e-tu lu-ju]
- Ne var orada bakacak, hadi şu su birikintisinin üzerinden atlayalım artık.
- Kuralları, engelleri veya sorumlulukları pervasızca, küçümseyerek veya kaba bir şekilde aşmak/hiçe saymak: Metaforik olarak, bir şeyi umursamazca veya saygısızca geçiştirmek.
1. Örnek Cümle:- Начальник вечно перепиздякивает через инструкции, а потом все расхлёбывают. [na-çal'-nik veç-na pi-ri-piz-dya-ki-vayet çe-rez in-struk-tsi-i, a pa-tom fse ras-hlyo-bı-vayut]
- Patron sürekli talimatları hiçe sayıyor, sonra da herkesin başı belaya giriyor.
2. Örnek Cümle:- Так нельзя, ты не можешь просто так перепиздякать через все договорённости! [tak nel'-zya, tı ne mo-jeş' pros-ta tak pi-ri-piz-dya-kat' çe-rez fse da-ga-va-ryo-na-sti]
- Böyle olmaz, tüm anlaşmaları öylece hiçe sayamazsın!
- Bir işi kaba, aceleci veya özensiz bir şekilde yapmak/geçmek: Bir görevi veya eylemi baştan savma bir tutumla yerine getirmek.
1. Örnek Cümle:- Давай не будем перепиздякивать с этой работой, сделаем всё по уму. [da-vay ni bu-dem pi-ri-piz-dya-ki-vat' s e-toy ra-bo-toy, sde-la-yem fsyo pa u-mu]
- Bu işi savsaklamayalım, her şeyi düzgünce yapalım.
- Üzerinden kaba/müstehcen bir şekilde atlamak/sıçramak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перепиздякивать
Latin Transkripsiyonu: Perepizdyakivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pi-ri-piz-dya-ki-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada bir şeyin üzerinden atlamak veya sıçramak anlamına gelen nötr fiil перепрыгивать [pi-rip-rı-gi-vat'] kelimesinin, Rusçanın en güçlü ve kaba küfür köklerinden biri olan пизд- [pizd] kökü ile grotesk bir şekilde yeniden türetilmesiyle oluşmuştur. Yapısal olarak, 'üzerinden' veya 'karşıdan' anlamı katan пере- [pi-ri] ön ekini, kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesinden türeyen пизд- [pizd] kökünü ve fiil oluşturan, genellikle sürekli veya yoğun bir eylemi ima eden -якивать [ya-ki-vat'] son ekini barındırır. Bu kombinasyon, kelimenin temel anlamını korurken, ona aşırı derecede kaba, agresif ve küçümseyici bir ton katar. Plutser-Sarno'nun (2005) belirttiği gibi, пизд- kökü, Rus argosunda geniş bir yelpazede fiiller, isimler ve sıfatlar oluşturmak için kullanılarak güçlü olumsuz duyguları, yoğunluğu veya umursamazlığı ifade etmeye yarar. Bu kelime, nötr bir eylemi müstehcenleştirerek dilsel bir deformasyon örneği teşkil eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Перепиздякивать kelimesi, Rus argosunun karakteristik bir örneğidir ve standart dildeki bir fiilin (перепрыгивать) küfür kökleriyle nasıl kaba bir ifadeye dönüştüğünü gösterir. Bu tür kelimeler, konuşmacının öfke, hayal kırıklığı, küçümseme veya genel bir umursamazlık gibi yoğun duygularını ifade etmek amacıyla kullanılır. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) tarafından incelenen Rus argosunda, bu tür “küfürleştirilmiş” (vulgarly modified) fiiller oldukça yaygındır ve sıklıkla kaba veya özensiz bir eylemi vurgulamak için kullanılır. Kelime, fiziksel olarak bir şeyin üzerinden kaba ve özensizce atlamanın yanı sıra, metaforik olarak kuralları, engelleri veya sorumlulukları pervasızca ve küçümseyerek aşma veya hiçe sayma anlamında da kullanılır. Levin (1986), Rus dilindeki müstehcen ifadelerin pragmatik analizinde, bu tür kelimelerin sadece anlamı değil, aynı zamanda konuşmacının duruma yönelik tutumunu ve duygusal durumunu da ilettiğini belirtir. Zemskaya (1996), 20. yüzyılın sonunda Rus dilindeki değişimleri incelerken, bu tür dışavurumcu dilin Sovyet sonrası toplumda nasıl yayıldığına ve standart dile sızdığına değinmiştir. Kelime, özellikle çok gayri resmi, çoğu zaman erkekler arasındaki samimi veya çatışmacı konuşmalarda yer alır. Hapishane argosu (феня [fe-nya]) ile doğrudan ilişkili olmasa da, bu denli güçlü ifadeler kaba jargonda yaygın olarak bulunur ve yeraltı dünyasının kendine özgü dilinde de benzer derecede güçlü duygusal ifadelerin kullanıldığı görülür.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).