1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Овладеть
Latin Transkripsiyonu: Ovladeť
Okunuşu ve Vurgu: [a-vla-deť]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Rusça fiil овладеть [a-vla-deť], Eski Kilise Slavcası владати (vladati) ve Proto-Slavca *volděti kökünden türemiştir. Bu kök, "sahip olmak", "hükmetmek" ve "ustalaşmak" anlamlarına gelmektedir. Kelimenin standart anlamı, bir şeye veya bir duruma hakim olmak, onu kontrol altına almak, bir beceriyi öğrenmek veya bir duyguyu ele geçirmek gibi geniş bir yelpazeyi kapsar. Örneğin, bir kaleyi ele geçirmek (овладеть крепостью [a-vla-deť krepast'yu]), bir dili öğrenmek (овладеть языком [a-vla-deť yizıkom]) veya korku tarafından ele geçirilmek (страх овладел им [strah a-vla-del im]) gibi kullanımları vardır. Verilen kaba anlamı olan "выебать" [vı-ye-bat'] ise, kelimenin temel anlamındaki "bir şeye sahip olmak" veya "ele geçirmek" kavramının, insan ilişkileri ve cinsel eylem bağlamında oldukça kaba ve aşağılayıcı bir şekilde mecazi olarak kullanılmasıyla ortaya çıkan bir anlamsal kaymayı temsil eder. Bu durum, günlük dildeki edep kurallarını ihlal eden kelimelerin oluşumunda sıkça görülen bir dil oyunudur.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

овладеть [a-vla-deť] fiilinin "cinsel olarak zorla sahip olmak" veya "ayıp bir şekilde cinsel ilişkiye girmek" anlamı, standart dildeki "bir şeye hakim olmak" veya "birini ele geçirmek" anlamından türeyen son derece kaba ve argo bir kullanımdır. Bu ifade, genellikle erkekler arasındaki konuşmalarda, cinsel fetih veya başkalarını küçük düşürme amacıyla alaycı, küstah veya saldırgan bir tonla kullanılır. Toplumsal olarak kabul görmüş normlara meydan okuyan, dilin sınırlarını zorlayan bu tür kullanımlar, Rusça küfür ve argo jargonda (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000) oldukça yaygındır. Standardın dışına çıkarak "sahip olma" eylemini cinsel bir bağlama oturtmak, konuşmacının kaba bir üstünlük kurma veya cinsel bir başarıyla övünme arzusunu yansıtabilir. Bu kullanım, Levin'in (1986) "Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine" adlı eserinde incelenen, fiillerin pragmatik anlam kaymaları kategorisine girer. Sannikov'un (1999) "Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili" adlı çalışmasında belirtildiği gibi, dilsel ironi ve kaba mizah yoluyla kelimelerin anlamlarının nasıl dönüştüğünü gösteren çarpıcı bir örnektir. Özellikle hapishane argosunda (феня [fe-nya]) ve sert sokak jargonda (Mokienko & Nikitina, 2000) bu tür eylemlerle bağlantılı dil, bireyin diğerleri üzerindeki hakimiyetini veya aşağılamasını vurgulamak için kullanılır. Bu anlamıyla овладеть [a-vla-deť] kelimesi, bir kadına rızası dışında cinsel olarak yaklaşmayı veya genel olarak "fırsatçı" ve kaba bir cinsel eylemi ifade eder.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).