1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Отмандюкаться
Latin Transkripsiyonu: Otmandyukatsya
Okunuşu ve Vurgu: [at-man-dyu-kat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rusçanın en kaba ve müstehcen köklerinden biri olan "манд-" [man-] kökünden türemiştir. Bu kök, kadın cinsel organını ifade eden kaba bir terim olan «манда» [man-da] kelimesinden gelir ve Rusçadaki ana küfür (мата) köklerinden biridir (Plutser-Sarno, 2005). "От-" [at-] ön eki, bir eylemin tamamlanmasını, ayrılmayı veya bir şeyden kurtulmayı ifade eder. Fiile eklenen "-юк-" [yuk] eki ise çoğu zaman konuşma diline özgü, bazen aşağılayıcı veya eylemi yoğunlaştırıcı bir ton katar. "-ать" [at'] son eki mastar halini, "-ся" [sya] dönüşlülük eki ise eylemin özne tarafından kendisine yapıldığını veya öznenin kendisini bir şeyden kurtardığını belirtir. Dolayısıyla, «отмандюкаться» kelimesi, kökünün taşıdığı yoğun kabalıkla birlikte, istenmeyen bir durumdan, kişiden veya yükümlülükten kaba, agresif ve kesin bir şekilde kurtulma eylemini ifade eder.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Отмандюкаться» fiili, Rus dilinin en kaba ve müstehcen katmanına ait olup, son derece gayriresmi ve çatışmalı bağlamlarda kullanılır. Bu kelime, bireyin sabrının veya tahammülünün sınırına geldiği ve bir bağlantıyı kesmek veya bir yükümlülükten hızla kaçınmak istediği durumlarda başvurulan bir ifadedir. Anlamı basitçe "kurtulmak" veya "yakasını sıyırmak"tan öteye geçer; eylemin zorlu, tatsız ve genellikle agresif bir şekilde gerçekleştiğini ima eder. Bu fiil, bir bireyin aşırı derecede sinirlendiği, küçümsediği veya bir otoriteye ya da rahatsız edici bir varlığa karşı mutlak bir redde yöneldiği anlarda duyduğu yoğun hayal kırıklığını, küçümsemeyi veya isyanı dile getirmek için güçlü bir araçtır (Levin, 1986). Kullanımı genellikle, bu tür dilin kabul gördüğü kapalı gruplar, sokak ortamları veya yoğun duygusal patlamaların yaşandığı anlarla sınırlıdır. Kelime, post-Sovyet dönemde ve özellikle gençlik jargonunda, zorunluluklardan veya istenmeyen durumlardan kaba bir ifadeyle sıyrılma eylemini tanımlamak için yaygınlık kazanmıştır (Zemskaya, 1996).

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).