Отхуякаться
(Othuyakatsya)- Bir şeyden veya birinden kaba bir şekilde kurtulmak, sıyrılmak: Hoş olmayan bir görevden, kişiden veya durumdan zorla, isteksizce veya özensizce kurtulmak. Genellikle bıkkınlık ve öfke ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Я наконец-то отхуякался от этой надоедливой работы. [ya na-ka-nyets-ta at-hu-ya-kal-sya at e-tay na-da-yet-li-vay ra-bo-tı]
- Nihayet bu sinir bozucu işten sıyrıldım.
2. Örnek Cümle:- Давай уже отхуякаемся с этим отчётом и пойдём домой. [da-vay u-je at-hu-ya-kat-sya s e-tim at-çyot-am i pay-dyom da-moy]
- Hadi şu raporu savsaklayıp bitirelim de eve gidelim.
- Bir cezadan, sorumluluktan veya olumsuz bir durumdan kurnazca veya zoraki bir şekilde kaçmak, paçayı kurtarmak: Genellikle cezasız kalmak veya zor bir durumu atlatmak anlamında kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Он думал, что отхуякается от всех проблем, но так не вышло. [on du-mal, şto at-hu-ya-kat-sya at fseh prab-lyem, no tak ni vış-la]
- Tüm sorunlardan paçayı kurtaracağını sanmıştı ama öyle olmadı.
2. Örnek Cümle:- Как ему удалось отхуякаться после всего, что он натворил? [kak ye-mu u-da-los' at-hu-ya-kat-sya pos-le fsi-vo, şto on nat-va-ril?]
- Yaptığı onca şeyden sonra nasıl oldu da sıyrılabildi?
- Kendini kurtarmak/sıyrılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Отхуякаться
Latin Transkripsiyonu: Othuyakatsya
Okunuşu ve Vurgu: [at-hu-ya-kat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en küfürlü kelimelerinden biri olan ve erkek cinsel organını ifade eden хуй [huy] kökünden türemiştir. Kökenbilimsel olarak хуй [huy] kelimesinin Proto-Slavca *xujъ köküne dayandığı kabul edilir (Vasmer, 1986). Fiilin başında yer alan от- [at-] ön eki, bir eylemin tamamlanmasını, bir şeyden kurtulmayı veya uzaklaşmayı ifade ederken; fiilin sonundaki -якать [-ya-kat'] ve -ся [-sya] ekleri ise eylemin refleksif bir şekilde (kendiliğinden veya kendi için) yapıldığını, genellikle aceleci, özensiz veya zoraki bir şekilde bir işi bitirmeyi veya bir durumdan kurtulmayı vurgular. Kelime, standart dildeki отделаться [at-de-lat-sya] (kurtulmak, sıyrılmak, yakayı sıyırmak) fiilinin aşırı kaba ve müstehcen bir karşılığıdır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Отхуякаться [at-hu-ya-kat-sya] fiili, Rus küfür jargonu olan ve dört ana kökten biri olan хуй [huy] üzerinden türemiş olması nedeniyle oldukça ağır ve saldırgan bir ifade olarak kabul edilir (Plutser-Sarno, 2005). Bu tür fiiller, konuşucunun güçlü bir hayal kırıklığı, bıkkınlık, öfke veya rahatlama gibi duygularını ifade etmek için kullanılır (Levin, 1986; Zemskaya, 1996). Genellikle, bir zorunluluktan, hoş olmayan bir görevden veya istenmeyen bir durumdan kurtulma çabasını, bu kurtulma eyleminin kaba, özensiz veya şiddetli bir şekilde gerçekleştiğini ima eder. Örneğin, bir işi savsaklayarak veya bir sorumluluktan kaçınarak paçayı kurtarmak gibi durumlar için kullanılır. Kelimenin taşıdığı bu olumsuz ve küfürlü ton, eylemin sadece bitirildiğini değil, aynı zamanda konuşmacının bu durumdan duyduğu rahatsızlığı ve bu eylemi ne kadar umursamazca veya can sıkıntısıyla yaptığını da gösterir. Hapishane argosunda (феня [fe-nya]) ve sokak jargonunda (арго [ar-go]), kişinin zorlu bir durumdan kaba kuvvetle veya kurnazlıkla sıyrılmasını tanımlamak için de kullanılır (Mokienko & Nikitina, 2000).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).