Опиздя́киваться
(Opizdyakivat'sya)- Kirlenmek, üstünü başını batırmak: Kendini veya giysilerini aşırı derecede, pis, iğrenç bir şekilde kirletmek, pasaklanmak.
1. Örnek Cümle:- Я так опиздя́чился, пока чинил машину, что меня жена не узнала. [ya tak a-piz-dya-çil-sya, pa-ka çi-nil ma-şi-nu, şto min-ya ji-na nye uz-na-la]
- Arabayı tamir ederken öyle bir battım ki, karım beni tanıyamadı.
2. Örnek Cümle:- Не надо так опиздя́киваться в грязи, иначе тебя домой не пустят. [nye na-da tak a-piz-dya-ki-vat-sya v grya-zi, i-na-çe tib-ya da-moy nye pus-tyat]
- Çamura öyle batma, yoksa seni eve almazlar.
- Durumunu berbat etmek, batırmak, rezil olmak: Kendi eylemleriyle bir durumu tamamen mahvetmek, kötü bir duruma düşmek, başarısız olmak veya kendini beceriksiz/rezil duruma sokmak. Aşırı derecede sarhoş olmak, kafayı bulmak.
1. Örnek Cümle:- Он вчера так опиздя́чился на вечеринке, что его на руках несли. [on vçye-ra tak a-piz-dya-çil-sya na vi-çi-rin-kye, şto yi-vo na ru-kah nyes-li]
- Dün gece partide o kadar sarhoş oldu ki (kendini rezil etti ki), onu kucaklarında taşıdılar.
2. Örnek Cümle:- Ты весь проект опиздя́чил, теперь всё переделывать придётся. [tı ves pra-yektt a-piz-dya-çil, tip-yer' fsyo pye-ri-dyel-vat' prid-yot-sya]
- Tüm projeyi berbat ettin, şimdi her şeyi baştan yapmak gerekecek.
- Kirlenmek, üstünü başını batırmak
- Mahvolmak, batmak, perişan olmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Опиздя́киваться
Latin Transkripsiyonu: Opizdyakivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [a-piz-dya-ki-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil olan «опиздя́киваться» [a-piz-dya-ki-vat-sya], Rusçadaki kadın cinsel organını ifade eden kaba kök olan «п-зд» [p-zd] kökeninden türemiştir. Bu kök, «пизда» [piz-da] kelimesinin temelini oluşturur. Baştaki «о-» [o-] ön eki genellikle bir eylemin tamamlanmasını veya konuyu tamamen sarmasını, kuşatmasını ifade eder. «-як-» [yak] eki ise büyütme veya yoğunlaştırma anlamı katarken, «-ивать-» [i-vat'] eki süreklilik bildiren bitmemiş bir fiil ekidir. Sonundaki dönüşlülük belirten «-ся» [sya] eki ise eylemin özne tarafından kendine yapıldığını gösterir. Bu yapısıyla kelime, kaba kökeninin etkisiyle aşırı derecede kirlenme, batma veya perişan olma sürecini, hem gerçek hem de mecazi anlamda, vurgulu bir şekilde ifade eder. Bu tür oluşumlar, Rusçanın aşırı ifadeli ve genellikle aşağılayıcı söz varlığının tipik bir özelliğidir (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rusça sözlüğünün en kaba katmanına aittir ve aşırı bir hayal kırıklığı, aşağılama veya öz-küçümseme derecesini yansıtır. Tarafsız fiil «пачкаться» [paç-kat-sya] (kirlenmek) aksine, «опиздя́киваться» kelimesi güçlü bir duygusal yük taşır; kabaca “tamamen boka batmak,” “iyice pislenmek” veya “kendini tamamen mahvetmek” gibi anlamlara gelir. Hem gerçek (fiziksel) hem de mecazi anlamda kullanılabilir. Gerçek anlamda, özellikle iğrenç bir şekilde (örneğin çamur, kusmuk veya diğer hoş olmayan maddelerle) aşırı derecede kirlenmeyi veya dağılmayı tanımlar. Mecazi olarak ise, tam bir karmaşa, başarısızlık veya öz yıkım durumunu ifade eder; örneğin bir işi telafi edilemez şekilde berbat etmek, aşırı derecede sarhoş olmak veya kendini küçük düşürmek gibi durumlar için kullanılır (Levin, 1986; Mokienko & Nikitina, 2000). Kelimenin yoğun kabalığı, durumun ciddiyetini ve istenmeyenliğini vurgular; çoğu zaman çaresizlik veya kaçınılmaz bir dağınıklık veya başarısızlık karşısında bir teslimiyet hissi taşır. Genellikle son derece gayri resmi, çoğu zaman agresif veya umutsuz bağlamlarda kullanılır, bu da nezaket eksikliğini ve ham duygu ifadesini açıkça gösterir. Rusçada son derece dışavurumcu dil ile sosyal bağlam arasındaki derin bağlantıyı vurgular (Zemskaya, 1996).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).