Охуельцин
(Ohuyeltsin)- Yeltsin dönemine özgü aşırı şaşkınlık, akıl almazlık veya kaos: 1990'lardaki Rusya'nın kaotik durumu veya belirli bir olayın absürtlüğü ve vahameti karşısında duyulan derin hayret, şok ve öfke halini ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Такого бардака даже при Ельцине не было, это настоящий охуельцин! [ta-ka-va bar-da-ka da-ji pri yel'-tsi-nye nye bı-la, e-ta nas-ta-ya-şiy a-hu-yel'-tsin!]
- Böyle bir karmaşa Yeltsin zamanında bile yoktu, bu tam bir 'Yeltsinvari akıl almazlık'!
2. Örnek Cümle:- Он взглянул на результаты выборов и только пробормотал: "Ну и охуельцин...". [on vzglya-nul na re-zul'-ta-tı vı-ba-rav i tol'-ka prabar-ma-tal: "nu i a-hu-yel'-tsin..."]
- Seçim sonuçlarına baktı ve sadece mırıldandı: "Pes doğrusu, ne 'Yeltsinvari bir akıl almazlık'...".
- Bir durumun ya da olayın akıl dışı, anlaşılmaz ve kabul edilemez derecede kötü olması: Geniş anlamda, sadece Yeltsin dönemiyle sınırlı kalmayıp, herhangi bir aşırı absürt veya skandal durumu tanımlamak için kullanılır.
1. Örnek Cümle:- То, что творится в нашем ЖКХ, это полный охуельцин! [to, şto tva-ri-tsa v na-şim ji-ka-ha, e-ta pol-nıy a-hu-yel'-tsin!]
- Bizim konut yönetiminde olup bitenler tam bir 'akıl almaz skandal'!
- Yeltsin'e özgü akıl almazlık / Yeltsin'ce kafa gitmesi
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Охуельцин
Latin Transkripsiyonu: Ohuyeltsin
Okunuşu ve Vurgu: [a-hu-yel'-tsin]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Охуельцин» kelimesi, Rusçadaki oldukça kaba ve müstehcen fiil olan «охуеть» [a-hu-yet'] ile Rusya Federasyonu'nun ilk başkanı Борис Ельцин [ba-ris yel'-tsin]'in soyadının birleşiminden türetilmiş bir portmanto (birleşik kelime) ve bir tür dil oyunudur. Fiil «охуеть» [a-hu-yet'], kökenini erkek cinsel organı anlamına gelen «хуй» [huy] kelimesinden alır. «Охуеть» [a-hu-yet'] fiili, aşırı şaşkınlık, hayret, akıl almaz bulma, şoka girme veya mecazi olarak 'aklını kaybetme' gibi durumları çok kaba ve aşağılayıcı bir tonda ifade eder. Kelimenin sonundaki «-цин» eki, doğrudan Ельцин [yel'-tsin] soyadını çağrıştırarak, ifadenin politik ve hicivsel doğasını pekiştirir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu tabir, ağırlıklı olarak 1990'lı yıllarda, yani Rusya Federasyonu'nun Борис Ельцин [ba-ris yel'-tsin] başkanlığındaki çalkantılı döneminde ortaya çıkmış ve yaygınlaşmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından yaşanan hızlı ve çoğu zaman kaotik ekonomik reformlar, politik istikrarsızlık, artan suç oranları ve genel toplumsal düzensizlik, halk arasında büyük bir hayal kırıklığı ve umutsuzluk yaratmıştır. «Охуельцин» [a-hu-yel'-tsin] ifadesi, tam da bu dönemin getirdiği akıl almaz durumlar, absürt olaylar ve toplumu şoka uğratan gelişmeler karşısında duyulan aşırı öfkeyi, hayreti ve çaresizliği dile getirmek için kullanılmıştır. Halkın, yönetimin veya belirli bir durumun neden olduğu 'aklın durması' veya 'kaos' hali olarak algılanan şeyleri ifade eden güçlü, alaycı ve aşağılayıcı bir tepki biçimidir. Sözlü kültürde ve siyasi hicivde sıklıkla başvurulan bir dil oyunu olup, dönemin toplumsal ruh halinin kaba ama etkili bir yansımasıdır. Zemskaya (1996) gibi dilbilimciler, post-Sovyet dönemdeki dilsel değişimleri incelerken, Sannikov (1999) ise dil oyunlarının toplumsal eleştirideki rolünü vurgulamıştır. Bu ifade, Ельцин [yel'-tsin] dönemiyle özdeşleşen 'her şeyin baş aşağı gitmesi' algısını sembolize etmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).