Мужеложество
(Mujelojestvo)- Erkek eşcinselliği (Hukuki/Tarihsel terim): Erkekler arasındaki cinsel ilişki veya homoseksüellik.
1. Örnek Cümle:- В советском уголовном кодексе была статья за мужеложество. [v sa-vyet-skam u-ga-lov-nam ka-dek-sye bı-la stat-ya za mu-je-lo-jes-tva]
- Sovyet ceza kanununda erkek eşcinselliğini cezalandıran bir madde vardı.
2. Örnek Cümle:- Этот термин до сих пор используется в юридических документах. [e-tat ter-min da sih por is-pol'-zu-yit-sya v yu-ri-di-çis-kih da-ku-myen-tah]
- Bu terim halen hukuki belgelerde kullanılmaktadır.
- Pederasti / Oğlancılık (Tarihsel bağlam): Yetişkin bir erkek ile genç bir erkek arasındaki cinsel ilişkiyi ifade eden tarihsel/dinsel terim.
1. Örnek Cümle:- В церковных texts мужеложество упоминается как тяжкий грех. [v tsir-kov-nıh tyeks-tah mu-je-lo-jes-tva u-pa-mi-na-yit-sya kak tyaj-kiy gryeh]
- Kilise metinlerinde pederasti/erkek eşcinselliği ağır bir günah olarak anılır.
- Erkek erkeğe yatma / Erkek eşcinselliği
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Мужеложество
Latin Transkripsiyonu: Mujelojestvo
Okunuşu ve Vurgu: [mu-je-lo-jes-tva]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Eski Kilise Slavcası ve Eski Rusça kökenli bileşik bir kelimedir. Erkek, adam anlamına gelen муж [muj] sözcüğü ile yatak, yatma yeri anlamına gelen ложе [lo-je] kelimesinin birleşmesinden türetilmiştir. Kelimenin sonundaki -ство [-stva] eki ise durum, eylem veya olgu bildiren isim yapım ekidir. Birebir kelime anlamı "erkekle yatak paylaşma" veya "erkek erkeğe yatma" şeklinde çevrilebilir. İncil'in Grekçe orijinalinde geçen αρσενοκοιτία [arsenokoitia] teriminin Kilise Slavcasına harfiyen yapılan bir çevirisi (kalk) olarak dinsel ve hukuki literatüre girmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Kelime, tarihsel süreçte hem dinsel hem de hukuki metinlerde erkekler arasındaki eşcinsel ilişkileri ve pederasti eylemlerini tanımlamak için kullanılmıştır. Çarlık Rusyası döneminde ceza kanunlarına giren terim, Sovyetler Birliği döneminde de varlığını korumuştur. Özellikle 1933 yılında Sovyet Ceza Kanunu'na eklenen 121. Madde (Статья 121 [stat-ya sto dvadtsat adin]) ile erkek eşcinselliği resmen suç sayılmış ve yasada doğrudan мужеложество [mu-je-lo-jes-tva] terimi kullanılmıştır. Bu yasa maddesi 1993 yılına kadar yürürlükte kalmıştır. Günümüz modern Rusçasında tıp, hukuk ve resmi söylemlerde yer almasının yanı sıra, gündelik dilde veya muhafazakar politik söylemlerde erkek eşcinselliğine olumsuz ve pejoratif bir vurgu yapmak amacıyla tercih edilmektedir. Sokak argosunda ve cezaevi kültüründe toplumsal tabulardan biri olan bu eylem, sert bir aşağılama diliyle ilişkilendirilir.
4. KAYNAKÇA
- Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.