1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Мотовило
Latin Transkripsiyonu: Motovilo
Okunuşu ve Vurgu: [ma-ta-vi-la]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kök olarak Rusça мотать [ma-tat'] (sarmak, dolamak, sallamak, ritmik hareket ettirmek) fiilinden türemiştir. Geleneksel Rus tekstil kültüründe ve tarım aletlerinde iplik sarmaya yarayan çıkrık, döner makara mekanizmasına veya kelep sarma çubuğuna мотовило [ma-ta-vi-la] denir. Kelimenin argoya evrilmesi, nesnenin silindir/çubuk biçimindeki fiziki formu ile ileri-geri ve dönel hareket yapabilme niteliğine dayanan görsel ve eylemsel benzetmeler (metaforlar) üzerinden gerçekleşmiştir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Rus sokak dilinde ve kaba jargonda günlük yaşam nesnelerinin, özellikle kökeni kırsal üretime dayanan aletlerin cinsel organlara isim olarak verilmesi sıkça karşılaşılan bir dilsel mekanizmadır. Мотовило [ma-ta-vi-la] terimi, geleneksel dokumacılıktaki çıkrık mekanizmasından beslenerek kaba ve argomsu bir dilde erkek cinsel organını tanımlayan bir nesneleştirme aracı haline gelmiştir. Fiil kökü olan мотать [ma-tat'] aynı zamanda sokak dilinde "sallamak", "savurmak" ve "dengesizce sallanmak" anlamlarına sahip olduğu için, kelime cinsel organa atıfta bulunurken aynı zamanda onun serbest hareketini veya boyutunu alaycı bir üslupla vurgular. Cezaevi argosunda, yani феня [fe-nya] kültüründe ve kırsal bölge jargonda nadiren de olsa sakar, uzun boylu ve sallanarak yürüken kişiler için de benzetme amacıyla kullanılsa da ana argo anlamı doğrudan erkek cinsel organıdır.

4. KAYNAKÇA

• Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).