Менжеваться
(Menjevatsya)- Korkmak, tırsmak, çekinmek: Riskli veya gergin bir durumda cesaretini kaybetmek, korkup eyleme geçmekten çekinmek.
1. Örnek Cümle:- Ну что ты менжуешься, иди и скажи ему всё в лицо! [nu şto tı min-ju-yiş-sya, i-di i ska-ji yi-mu fsyo v li-tso]
- Ne tırsıyorsun, git ve yüzüne her şeyi söyle!
2. Örnek Cümle:- Он хотел зайти, но замялся и начал менжеваться. [on ha-tyel zay-ti, no za-myal-sya i na-çal min-jı-vat'-sya]
- İçeri girmek istedi ama duraksadı ve tırsmaya başladı.
- Kararsız kalmak, bocalayarak vakit kaybetmek: Bir karar verirken sürekli tereddüt etmek, net duruş sergileyememek.
1. Örnek Cümle:- Хватит менжеваться, надо быстро принимать решение. [hva-tit min-jı-vat'-sya, na-da bıst-ra pri-ni-mat' ri-şe-ni-ye]
- Bocalayıp durmayı bırak, hızlıca karar vermemiz lazım.
2. Örnek Cümle:- Он долго менжевался перед дверью, а потом просто ушёл. [on dol-ga min-jı-val-sya pye-rit dvyer'-yu, a pa-tom pras-ta u-şol]
- Kapının önünde uzun süre kararsız kalıp bocaldı, sonra da öylece çekip gitti.
- Korkmak / Tırsıp geri çekilmek / Tereddüt etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Менжеваться
Latin Transkripsiyonu: Menjevatsya
Okunuşu ve Vurgu: [men-jı-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelimenin kökeni 20. yüzyılın başlarındaki cezaevi ve hırsızlık argosuna, yani феня [fe-nya] diline dayanmaktadır. Dilbilimsel araştırmalara göre fiil, Çingene dilindeki (Romani) dilemek, istemek, pazarlık etmek veya gizlice elden ele geçirmek anlamlarına gelen mang- / mangav kökünden türetilmiştir. Yeraltı dünyasında ilk başlarda çalıntı bir malı elden çıkarmak, polisten kaçınmak veya gizli bir iş çevirirken kararsızca hareket etmek manasında kullanılırken, zamanla anlam kaymasına uğrayarak endişelenmek, korkmak, kararsız kalmak ve bocalama durumunu ifade eder hale gelmiştir. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren suç dünyasından sokak diline ve gençlik jargonuna geniş bir yayılım göstermiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sokak kültüründe ve gündelik konuşma dilinde менжеваться [men-jı-vat'-sya] fiili, bir kişinin riskli, zor veya netlik gerektiren bir durum karşısında korkup tereddüt etmesini, bocalama yaşamasını veya geri adım atmasını tanımlar. Suç dünyasında ve sokak hiyerarşisinde kararsızlık ya da korku belirtisi göstermek zayıflık kabul edildiği için kelime, genellikle muhatabı cesaretlendirmek, üzerindeki baskıyı artırmak ya da onunla alay etmek amacıyla hırpalayıcı bir tonda kullanılır. Sovyet sonrası dönemde gençlik kültüründe oldukça popüler hale gelen kelime; kafa karışıklığı yaşamak, tırsmak, kararsız kalıp zaman kaybetmek ve cesaretini toplayamamak durumlarını anlatan dinamik bir eylemdir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.