1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Майонез
Latin Transkripsiyonu: Mayonez
Okunuşu ve Vurgu: [ma-ya-nes]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Fransızca mayonnaise sözcüğünden Rusçaya geçen майонез [ma-ya-nes] terimi, standart dilde yumurta sarısı ve sıvı yağ ile hazırlanan koyu kıvamlı ve beyazımsı sosu ifade eder. Argonun anlamsal aktarım ve görsel benzetme mekanizmaları sonucunda, bu mutfak terimi erkek cinsel sıvısı (meni) için kullanılan argotik bir örtmeceye dönüşmüştür. Görsel kıvam, renk ve akışkanlık benzerliği üzerinden kurulan bu mecazi bağ, sokak argosunda ve gençlik jargonisinde yaygın olan gıda maddeleriyle cinsel salgıları adlandırma eğiliminin tipik bir örneğidir. Rusça argoda benzer işlevi gören малофейка [ma-la-fey-ka] veya сперма [sper-ma] kelimeleriyle eş anlamlı olarak kullanılır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Sovyetler Birliği ve post-Sovyet döneminde майонез [ma-ya-nes], Rus mutfak kültürünün ve gündelik yaşamının en temel ögelerinden biri olmuştur. Yılbaşı salatalarından ev yemeklerine kadar geniş bir alanda kullanılan bu sos, gündelik dilin de ayrılmaz bir parçası durumundadır. Gençlik argosunda ve sokak dilinde, doğrudan cinsel terimleri kullanmaktan kaçınmak ya da duruma mizahi ve alaycı bir boyut katmak amacıyla cinsel sıvılar gıda isimleriyle kavramsallaştırılmıştır. Sözlü sokak kültüründe, kaba şakalarda ve dijital iletişim ortamlarında erkek organının salgısını tanımlamak için argotik bir terim olarak yer edinmiştir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).