Матерком
(Materkom)- Küfürlü bir şekilde, sövgüler eşliğinde (Zarf): Konuşurken, bağırırken veya bir durumu anlatırken sürekli olarak sövgü ve küfür ifadeleri kullanma durumu.
1. Örnek Cümle:- Он опять заговорил матерком, когда машина не завелась. [on a-pyat' za-ga-va-ril ma-ter-kom, kag-da ma-şi-na nye za-vye-las']
- Araba çalışmayınca yine küfürlü küfürlü konuşmaya başladı.
2. Örnek Cümle:- Прораб объяснял рабочим задачу исключительно матерком. [pra-rab ab-yas-nyal ra-bo-çim za-da-çu iz-klyu-çi-tyel'-na ma-ter-kom]
- Şantiye şefi işçilere görevi tamamen küfürler savurarak anlatıyordu.
- Küfürlü bir şekilde / Küfürle / Ağır sövgüler eşliğinde
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Матерком
Latin Transkripsiyonu: Materkom
Okunuşu ve Vurgu: [ma-ter-kom]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Doğu Slav dillerinin sövgü dağarcığında merkezî bir yere sahip olan anne figürü tabanlı мать [mat'] ve bunun tarihsel-genişletilmiş kökü olan матерь [ma-ter'] sözcüğünden türetilmiştir. Rusçada ağır küfürlü konuşma tarzını ifade eden матерщина [ma-ter-şşi-na] kavramı ve матерный [ma-ter-nıy] sıfatı ile doğrudan bağlantılıdır. Kelimenin sonundaki -ком [-kom] eki, Rusçada eylemin yapılış tarzını, durumunu veya araçsallığını gösteren zarf yapım ekidir (örneğin пешком [pyeş-kom] - yürüyerek veya тайком [tay-kom] - gizlice kelimelerinde olduğu gibi). Dolayısıyla kelime, kelime anlamı itibarıyla "küfür kullanarak", "sövgü eşliğinde" anlamına gelen bir durum zarfı işlevi görür.
2. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇESlav etnolinguistiğinde ve folklorunda anneye yönelik küfürlerin kökeni hristiyanlık öncesi pagan dönem bereket ritüellerine ve toprak ana kültüne kadar uzanmaktadır. Hristiyanlaşma sonrasında bu ifadeler tabulaştırılmış, toplumsal ve kamusal alanın dışına itilerek ağır sövgü sınıfına dâhil edilmiştir. Rus gündelik konuşma dilinde ve sokak jargonda bu kelime, standart матом [ma-tam] (küfürle / küfür ederek) ifadesinin daha samimi, vurgulu ve eylemin doğallığını gösteren bir biçimsel türevidir. Bireyin konuşmasına küfürleri bir anlatım üslubu veya ritim unsuru olarak dâhil ettiğini gösterir. Askeriye, şantiye, cezaevi kültürü ve sert erkek grupları arasındaki iletişimde; öfkeyi, baskıyı, tepkiyi veya bazen sadece samimiyeti ifade etmek amacıyla cümle aralarına serpilen küfürlü dili betimlemek için kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.