1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Коноебица
Latin Transkripsiyonu: Konoebitsa
Okunuşu ve Vurgu: [ka-na-ye-bi-tsa]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu sözcük, Slav dillerinin kaba ve küfürlü jargonunda kökleri olan birleşik bir yapıdır. Temelde iki ana kökten türemiştir: İlki, 'at' anlamına gelen конь [kon'] kelimesidir. İkincisi ise, 'sıkmek' veya 'cinsel ilişkiye girmek' anlamına gelen kaba fiil ебать [ye-bat'] kökünden gelir. Sözcüğün sonundaki '-ица' [i-tsa] eki, fiilden isim türeten, genellikle kadınları veya belirli bir eylemi yapan nesneyi/durumu belirten bir son ektir. Bu bağlamda, kelimenin birebir çevirisi 'at siken (işi/şeyi)' veya 'at sikme eylemi' gibi son derece kaba bir anlam taşır. Bu tür hayvanlarla ilgili cinsel eylemlere atıf yapan ifadeler, Rusça küfür jargonunda abartılı bir aşağılama veya tiksinti belirtmek için yaygın olarak kullanılır. Plutser-Sarno'nun ağır küfür sözlüğünde de bu tür türev kelimeler detaylıca incelenmektedir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Коноебица [ka-na-ye-bi-tsa] kelimesi, Rusça argosunda literal anlamından sıyrılarak güçlü bir mecazi anlam kazanmıştır. Gerçek bir atla cinsel eylemi değil, aksine son derece sıkıcı, anlamsız, yorucu, beyhude ve sinir bozucu bir işi veya durumu ifade etmek için kullanılır. Bu anlamsal kayma, Rus dilinde pek çok kaba ifadenin (Levin, 1986) aşırı bir olumsuzluk, bıkkınlık veya çaresizlik hissini vurgulamak için kullanılmasıyla paralellik gösterir. Sözcük, konuşucunun bir göreve veya duruma karşı duyduğu derin öfke, sabırsızlık ve tahammülsüzlüğü dile getirir.

Sosyokültürel açıdan bakıldığında, Коноебица [ka-na-ye-bi-tsa] gibi ifadeler, özellikle post-Sovyet dönemde (Zemskaya, 1996) ve daha öncesinde de (Fitzpatrick, 1999; Shalamov, 1998) karşılaşılan bürokratik engeller, mantıksız görevler veya ağır çalışma koşulları karşısında hissedilen çaresizliği ve isyanı yansıtır. Bir görevin 'anlamsızlığı' ve 'boşluğu', ancak bu kadar güçlü bir dilbilimsel ifadeyle dile getirilebilecek kadar bunaltıcıdır. Bu tür bir dil, konuşmacının içinde bulunduğu duruma karşı duyduğu aşağılamayı ve reddi net bir şekilde ortaya koyar. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) gibi argon sözlüklerinde bu kelimenin yer alması, gündelik konuşma ve sokak jargonundaki yerini teyit etmektedir. Dil oyunlarının (Sannikov, 1999) bir parçası olarak, bu tür aşırı ifadeler, durumun absürtlüğünü ve kişinin içinde bulunduğu psikolojik durumu abartılı bir şekilde vurgulamak için kullanılır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Fitzpatrick, S. (1999). Everyday Stalinism: Ordinary Life in Extraordinary Times. Oxford University Press.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Shalamov, V. (1998). Kolyma Tales (Kolıma Öyküleri).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).