Испиздярить
(Ispizdyarit')- Feci şekilde dövmek, ağzını burnunu kırmak, komaya sokmak (Fiziksel Şiddet): Birini acımasızca, ağır darbelerle ve neredeyse tanınmaz hale getirecek şekilde darp etmek.
1. Örnek Cümle:- За такую наглость его там же и испиздярили. [za ta-ku-yu nag-last' yi-vo tam jı i is-piz-dya-ri-li]
- Böyle bir küstahlık yüzünden onu orada hemen feci şekilde dövdüler.
2. Örnek Cümle:- Если ещё раз его здесь увижу, испиздярю до полусмерti. [yes-li yi-şyo ras yi-vo zdyes u-vi-ju, is-piz-dya-ryu da pa-lu-smer-ti]
- Onu bir daha burada görürsem, yarı ölü hale gelene kadar döveceğim.
- Bir nesneyi tamamen tahrip etmek, parçalamak, kırmak (Vandalizm / Hasar Verme): Bir eşyayı vurarak, çarparak veya fırlatarak kullanılamaz hale getirmek, darmadağın etmek.
1. Örnek Cümle:- Он так разозлился, что испиздярил свой телефон о стену. [on tak ra-zaz-lil-sya, şto is-piz-dya-ril svoy ti-li-fon a stye-nu]
- O kadar sinirlendi ki telefonunu duvara vurup darmadağın etti.
- Feci şekilde dövmek / Ağzını burnunu dağıtmak / Parçalayarak bozmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Испиздярить
Latin Transkripsiyonu: Ispizdyarit'
Okunuşu ve Vurgu: [is-piz-dya-rit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en üretken ve yaygın ağır küfür köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] isminin kökü пизд- [piz-da] üzerine kurulmuştur. Bu köke, eylemin tamamlandığını, son raddesine ulaştığını ve yoğunluğunu bildiren ис- [is-] (aslı из- [iz-]) ön eki ile şiddet, hareket ve yoğunluk bildiren -ярить [-ya-rit'] eylem yapıcı sonsözü eklenmiştir. Rusça sokak dilinde -ярить [-ya-rit'] soneki, хуярить [hu-ya-rit'] veya фигачить [fi-ga-çit'] örneklerinde olduğu gibi, bir işi çok sert, hızlı ve kontrolsüz bir şekilde yapmayı ifade eden fiiller türetmek için sıklıkla kullanılır. Kelime, standart dildeki izlemek, tamamen hırpalamak anlamındaki избить [iz-bit'] veya измочалить [iz-ma-ça-lit'] fiillerinin küfürlü ve son derece kaba bir eşdeğeridir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak argosunda ve yeraltı kültüründe şiddet eylemleri, dilsel açıdan son derece zengin ve çeşitlidir. İncelemekte olduğumuz испиздярить [is-piz-dya-rit'] kelimesi, muhatabına ya da bir nesneye yöneltilen fiziksel şiddetin en yıkıcı halini tasvir eder. Sadece dövmek anlamına gelen отпиздить [at-piz-dit'] fiiline kıyasla, испиздярить [is-piz-dya-rit'] eylemi, hedef alınan kişinin veya nesnenin yapısal bütünlüğünü tamamen bozmayı, onu darmadağın etmeyi veya hurdaya çevirmeyi içerir. Sovyet sonrası dönemde, özellikle sokak çeteleri ve cezaevi alt kültüründe (halk arasında mafya veya suç dünyası jargonu olarak bilinir) otorite kurma ve göz dağı verme amacıyla kullanılan bu kelime, günümüzde gençlik argosunda ve kaba halk dilinde mecazi olarak nesneleri kırmak, parçalamak anlamında da yaygınlık kazanmıştır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).