Говномер
(Govnomer)- Atık deposu veya kaba mekanik seviye göstergesi (Teknik/Sanayi argosu): Foseptik tanklarında, kanalizasyon araçlarında veya araçların motor yağı kontrol çubukları gibi kirli işlerle ilgili kaba ölçüm araçlarına yakıştırılan mizahi isim.
1. Örnek Cümle:- Ну что там показывает твой говномер, бак уже полный? [nu şto tam pa-ka-zı-va-yet tvoy gav-na-myor, bak u-je pol-nıy]
- Ee, senin bok ölçer ne gösteriyor, tank dolmuş mu?
2. Örnek Cümle:- Полезь под капот, проверь говномером уровень масла. [pa-lyes' pat ka-pot, pra-vyer' gav-na-mye-ram u-ra-ven' mas-la]
- Kaputun altına bak, bok ölçerle (yağ çubuğuyla) yağ seviyesini kontrol et.
- Kötü niyet, yalan veya samimiyetsizlik dedektörü (Mecazi/Sosyal argo): Bir kişinin karakterindeki bozukluğu, yalanı veya ortamdaki kötü durumu önceden hissetmeye yarayan hayali sezgi mekanizması.
1. Örnek Cümle:- У меня на таких людей говномер встроенный, сразу вижу гниль. [u mi-nya na ta-kih lyu-dey gav-na-myor fstroy-en-nıy, sra-zu vi-ju gnil']
- Bende böyle insanlar için doğuştan bok ölçer (radar) var, içlerindeki çürümüşlüğü hemen görüyorum.
2. Örnek Cümle:- Выключи свой говномер, тут все свои, никто тебе врать не собирается. [vık-lyu-çi svoy gav-na-myor, tut fse sva-i, nik-to ti-bye vrat' ni sa-bi-ra-yet-sya]
- Kapat şu bok dedektörünü (şüpheciliğini), burada herkes yabancı değil, kimse sana yalan söylemeyecek.
- Bok ölçer / Bok seviyesi ölçer
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Говномер
Latin Transkripsiyonu: Govnomer
Okunuşu ve Vurgu: [gav-na-myor]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu sözcük, Rusça kaba dilde dışkı anlamına gelen говно [gav-no] kelimesi ile ölçen, ölçüm aleti anlamına gelen ve мерить [mye-rit'] (ölçmek) fiilinden türetilen -мер [myer] son ekinin birleşiminden oluşmuştur. Kelimenin asıl kökü olan говно [gav-no], Proto-Slavca *govno sözcüğüne dayanır ve tarihsel olarak sığır dışkısı/gübre anlamıyla ilişkilidir. Bilimsel ve teknik cihaz adlandırmalarında sıklıkla kullanılan -мер [myer] ekinin, kaba bir kökle birleştirilmesiyle son derece ironik ve alaycı bir neolojizm (yeni kelime) yaratılmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rusçada bilimsel ve teknik araçları tanımlamak için kullanılan высотомер [vı-sa-ta-myer] (altimetre/yükseklikölçer) veya глубиномер [glu-bi-na-myer] (derinlikölçer) gibi standart kelimelerin yapısı, kaba sokak dilinde mizahi bir dil oyunu aracı haline getirilmiştir. Bu doğrultuda üretilen говномер [gav-na-myor] kelimesi, Sovyetler Birliği dönemindeki endüstriyel şantiyelerde, lağım boşaltma işlerinde çalışan işçiler arasında ve sanayi ortamlarında fiziksel atık seviyesini ölçen basit derme çatma çubukları tanımlamak için kullanılmaya başlanmıştır. Zaman içerisinde bu teknik jargondan günlük kaba dile geçerek soyut bir anlam kazanmıştır. Sosyal bağlamda, bir ortamdaki negatif enerjiyi, yalanı, samimiyetsizliği veya muhatap olunan kişinin kötü niyetini anında sezebilme yeteneğini (bir tür sezgisel radar) ifade eden mecazi bir kavram haline gelmiştir. Rus dilinin kelime türetme esnekliğini ve sokak dilinin teknik terimlerle nasıl dalga geçtiğini gösteren en tipik örneklerden biridir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).