Фиг с ней
(Fig s ney)- Umurumda değil, bana ne ondan / Onu boş ver (dişil kişi, nesne veya durum için): Bir kadın, dişil bir hayvan veya dişil bir kavram/durum hakkında hissedilen tam bir kayıtsızlığı, küçümsemeyi veya umursamazlığı ifade eder. Genellikle öfke, bıkkınlık veya küçümseyici bir ilgisizlik belirtisidir.
1. Örnek Cümle:- Да фиг с ней, с этой работой! [da fig s ney, s e-tay ra-bo-tay!]
- Boş ver o işi, kimin umurunda!
2. Örnek Cümle:- Она опять не пришла? Ну и фиг с ней! [a-na ap-yat' nye pri-şla? nu i fig s ney!]
- Yine gelmedi mi? Umurumda bile değil!
3. Örnek Cümle:- Ты думаешь, ей будет больно? Фиг с ней, она заслужила! [tı du-ma-yiş, yey bu-det bol'-na? fig s ney, a-na zas-lu-ji-la!]
- Canı acıyacak mı sanıyorsun? Kimin umurunda, hak etti!
- Onunla incir
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Фиг с ней
Latin Transkripsiyonu: Fig s ney
Okunuşu ve Vurgu: [fig s ney]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Фиг с ней» [fig s ney] ifadesi, Rusçada yaygın olarak kullanılan bir örtmece (eufemizm) olup, aslında çok daha kaba ve müstehcen olan «хуй с ней» [huy s ney] ifadesinin yumuşatılmış bir alternatifidir. Buradaki «фиг» [fig] kelimesi, kelimenin tam anlamıyla “incir” anlamına gelir. Ancak bu bağlamda, Rus argosunun en temel ve ağır küfür kelimelerinden biri olan, erkek cinsel organını ifade eden «хуй» [huy] kelimesinin yerine geçerek bir tabu ikamesi işlevi görür. «С» [s] edatı “ile” veya “hakkında” anlamlarına gelirken, «ней» [ney] ise dişil zamir olan «она» [ana] (o/dişil) kelimesinin datif/enstrümental halidir ve “onunla” veya “onun hakkında” anlamına gelir. Dolayısıyla, kelimenin gerçek anlamı “incir onunla” olsa da, asıl niyeti ve etkisi çok daha kaba olan «хуй с ней» [huy s ney] ile aynıdır. Rus küfür dilinin etimolojisine göre «хуй» [huy] kelimesinin Proto-Slavca kökenlere dayandığı ve Slav dillerinde benzer anlamlarla varlığını sürdürdüğü bilinmektedir (Vasmer, Plutser-Sarno).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Фиг с ней» [fig s ney] ifadesi, konuşmacının dişil bir kişi, nesne veya duruma karşı duyduğu tam bir kayıtsızlığı, küçümsemeyi veya umursamazlığı dile getirmek için kullanılır. Bu ifade, söz konusu şeyin önemsiz olduğunu, uğraşmaya değmediğini veya konuşmacının o şeyle ilgili hiçbir endişe taşımadığını vurgulamak amacıyla pragmatik olarak devreye sokulur. Genellikle bıkkınlık, öfke veya alaycı bir ilgisizlik duygusunu ifade eder (Levin). «Хуй с ней» [huy s ney] gibi doğrudan ve ağır bir küfürden kaçınmak isteyen ancak yine de aynı derecede güçlü bir olumsuz hissi aktarmak isteyen kişiler için «фиг с ней» [fig s ney] daha az resmi veya çatışmalı ortamlarda daha kabul edilebilir bir alternatif sunar. Bu dilbilimsel ikame, tabu bir kelimenin («хуй» [huy]) yerine daha az saldırgan bir kelimenin («фиг» [fig]) kullanıldığı Rus argosundaki klasik örtmece örneklerinden biridir. Bu sayede, ifadenin şok etkisi hafifletilirken, orijinal olumsuz anlam korunur. «Bana ne ondan», «Boş ver onu» veya «Onunla uğraşamam» gibi anlamlara gelir. Bu tür dolaylı ama güçlü ifadelerin kullanımı, Rus argosunun ve gündelik konuşmasının belirgin bir özelliğidir (Elistratov, Mokienko & Nikitina).
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).