Думать жопой
(Dumat jopoy)- Götüyle düşünmek (Aptalca kararlar vermek, mantıksızca hata yapmak): Mantığı tamamen devre dışı bırakıp saçma sapan ve kötü sonuçlanan kararlar alma durumunu ifade eden kaba deyim.
1. Örnek Cümle:- Ты чем думал, когда соглашался на это? Жопой? [tı çem du-mal, kag-da sag-la-şal-sya na e-ta? jo-pay?]
- Buna razı olurken neyinle düşünüyordun? Götünle mi?
2. Örnek Cümle:- Наш проект провалился, потому что руководство опять думало жопой. [naş pra-yekt pra-va-lil-sya, pa-ta-mu şto ru-ka-vot-stva a-pyat du-ma-la jo-pay]
- Projemiz battı, çünkü yönetim yine götüyle düşündü.
- Götüyle düşünmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Думать жопой
Latin Transkripsiyonu: Dumat jopoy
Okunuşu ve Vurgu: [du-mat' jo-pay]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu deyim, Rusça eylem olan думать [du-mat'] (düşünmek) ile kaba dilde kıç, popo veya göt anlamına gelen жопа [jo-pa] kelimesinin araç durumu (instrumental case) formu olan жопой [jo-pay] (göt ile, göt aracılığıyla) kelimesinin birleşmesinden oluşur. Düşünmek fiili, Hint-Avrupa ve Proto-Slavca kökenli дума [du-ma] (düşünce, meclis) kökünden türemiştir. Жопа [jo-pa] sözcüğü ise kökenbilimsel açıdan Slav dillerindeki oyuk, çukur veya kabarıklık bildiren eski köklerle bağlantılıdır. İki kelimenin birleşimi, düşünme eyleminin beyin yerine anatomik olarak tamamen alakasız ve kaba kabul edilen bir organla yapıldığını tasvir eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus halk kültüründe ve sokak argosunda, mantıksız kararlar alan, sürekli hata yapan veya öngörüsüz davranan kişileri yermek için anatomik benzetmeler sıklıkla kullanılır. Beynin rasyonelliği temsil etmesine tezat olarak, жопа [jo-pa] kelimesi başarısızlığı, karanlığı ve rasyonel olmayan kararları sembolize eder. Sovyet döneminin bürokratik hantallığına, mantıksız planlama kararlarına ve gündelik hayatın absürtlüklerine karşı geliştirilmiş popüler bir halk tepkisidir. Gündelik konuşma dilinde son derece yaygın olan bu ifade, kaba bir ton taşımasına rağmen ağır bir küfür olarak kabul edilmez; daha çok muhatabın zeka seviyesini veya aldığı kararın absürtlüğünü sert bir şekilde eleştirmek amacıyla kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
