Доебаться
(Doyebatsya)- Sataşmak, musallat olmak, bulaşmak, sebepsiz yere darlamak: Karşıdaki kişiyi bezdirmek, kavga çıkarmak veya huzur kaçırmak amacıyla üstüne gitmek.
1. Örnek Cümle:- Чего ты доебался до меня? [şi-vo tı da-ye-bal-sya da mi-nya]
- Ne bokuma bana sataşıyorsun?
2. Örnek Cümle:- Менты доебались на ровном месте. [min-tı da-ye-ba-lis' na rov-nam mye-sti]
- Polisler durup dururken bize sardı.
- Birinin canını bezdirene kadar zorlayıp istediğini almak, sonuca ulaşmak: Israrlı bir takip ve darlama sonucunda hedeflenen şeyi söke söke elde etmek.
1. Örnek Cümle:- Я всё-таки доебался до правды. [ya fsyo-ta-ki da-ye-bal-sya da prav-dı]
- En sonunda canlarını okuyup gerçeği söktürdüm.
2. Örnek Cümle:- Доебись до него, пусть вернёт долг. [da-ye-bis' da ni-vo, pust' vir-nyot dolk]
- Tepesine bin de borcunu geri ödesin.
- Bezene kadar sikişmek / Israrla musallat olup darlamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Доебаться
Latin Transkripsiyonu: Doyebatsya
Okunuşu ve Vurgu: [da-ye-bat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en yaygın dört temel küfür kökünden biri olan ебать [ye-bat'] fiilinden türetilmiştir. Bu kök, tarihsel açıdan Proto-Slavca *yebati biçimine kadar uzanır. Fiilin başına eklenen до- [da] öneki, gerçekleştirilen eylemin nihai sınırına, son limitine ulaşmasını, eylemin aşırılığını veya belirli bir hedefe yöneltilen yoğun ısrarı ifade eder. -ся [-sya] dönüşlülük ekiyle birleşerek refleksif bir yapı kazanan fiil, kelime anlamıyla "biriyle cinsel olarak son noktaya varana kadar uğraşmak" fikrinden, zamanla gündelik argoda "biriyle canından bezdirene kadar uğraşmak, sataşmak" anlamına evrilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak kültüründe, suç dünyasında ve günlük kaba konuşma dilinde bu ifade, asimetrik güç ilişkilerini ve doğrudan ya da pasif-agresif taciz durumlarını tanımlamakta kullanılır. İlk anlamı olan sataşmak ve bulaşmak bağlamında, sokaktaki serserilerin veya yetkisini kötüye kullanan memurların, kolluk kuvvetlerinin durup dururken birine musallat olması durumunu ifade etmek için sıklıkla tercih edilir. İkinci anlamı olan elde etmek bağlamında ise, bir kişinin bir konunun üzerine bıkıp usanmadan gitmesi, karşısındakinin canını çıkararak istediği bilgiye, paraya veya sonuca ulaşması durumunu niteler. Her iki anlamda da muhatap üzerinde kurulan yoğun, kaba ve bezdirici baskı vurgulanır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Толковый словарь русского языка (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).