Допиздохиваться
(Dopizdohivat'sya)- Çok zorlukla, büyük bir tartışma veya uğraş sonucunda anlaşmaya varmak/uzlaşmak: Bir konuda, tarafların uzlaşmaz tavırları, inatçılığı veya sürekli sorun çıkarması nedeniyle büyük bir çaba, sinir harbi veya çatışma sonucunda nihayet bir sonuca ulaşmak.
1. Örnek Cümle:- Мы полдня допиздохивались с этим контрактом, еле-еле сошлись. [mı pol-dnya da-piz-da-hi-va-lis s e-tim kan-trak-tam, ye-le ye-le saş-lis]
- Bu sözleşme üzerinde yarım gün boyunca zorla anlaştık, zar zor uzlaştık.
2. Örnek Cümle:- Ну что, допиздохивались наконец-то? [nu şto, da-piz-da-hi-va-lis na-ka-nyets-ta?]
- Nihayet anlaştınız mı be, onca uğraştan sonra?
- Bir şeyi mecburen veya bıkkınlıkla kabul etmek, direnç göstermeyi bırakıp kabullenmek: Uzun süre direndikten, itiraz ettikten veya erteledikten sonra, pes edip bir durumu veya teklifi büyük bir bezginlikle kabul etmek.
1. Örnek Cümle:- Давайте уже допиздохивайтесь, сколько можно тянуть резину? [da-vay-te u-je da-piz-da-hi-vay-tes, skol-ka moj-na tya-nut re-zi-nu?]
- Hadi artık anlaşın be, daha ne kadar uzatacaksınız?
- Anlaşmaya varmak / Uzlaşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Допиздохиваться
Latin Transkripsiyonu: Dopizdohivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [da-piz-da-hi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçanın en ağır küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] kelimesinden türemiştir. Bu kök, kadın cinsel organını ifade eder ve Rus dilindeki pek çok küfürlü ifadenin temelini oluşturur (Plutser-Sarno, 2005). Kelimenin başında bulunan до- [do] ön eki, bir eylemin tamamlandığını, belirli bir noktaya ulaşıldığını veya yoğunlaştığını gösterir. Rusçada nötr anlamda "anlaşmaya varmak, uzlaşmak" anlamına gelen договариваться [da-ga-va-ri-vat'-sya] fiilinin küfürlü ve pejoratif bir versiyonudur. Sondaki -ивать [-ivat'] eki, fiilin tekrarlanan veya süregelen bir eylemi ifade eden bitmemişlik (imperfective) yönünü, -ся [-sya] ise fiilin dönüşlü veya karşılıklı olduğunu belirtir. Dolayısıyla, kelimenin yapısı, anlaşma sürecinin zorlu, tartışmalı ve büyük bir sinir bozucu çaba gerektirdiğini vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Допиздохиваться kelimesi, Rus argosunda ve ağır küfürlü dilde, bir anlaşmaya varma veya uzlaşma sürecinin son derece zorlu, tatsız, uzun süreli ve yıpratıcı olduğunu ifade etmek için kullanılır. Normalde "anlaşmak" anlamına gelen договариваться fiiline, пизда kökünün kattığı yoğun bir olumsuzluk, bıkkınlık ve öfke yükü vardır. Bu ifade, genellikle muhatapların uzlaşmaz tavırları, inatçılığı veya sürekli sorun çıkarması nedeniyle hissedilen derin bir hayal kırıklığı ve bezginliği dile getirir (Levin, 1986). Tarafların bir konuda nihayet uzlaşmaya varması, ancak bu uzlaşmanın büyük bir çatışma, tartışma veya gereksiz çaba pahasına gerçekleştiğini vurgular. Hapishane argosu (феня [fe-nya]) ve sokak dilinde, sıradan diyaloglarda bile karşılaşılabilecek derecede yaygın bir kullanım alanına sahiptir. Toplumda yorgunluk, bıkkınlık veya otoriteye karşı bir direnç hissiyatının yansıması olarak da görülebilir (Zemskaya, 1996). Kelime, aynı zamanda bir tür dil oyunu olarak da ele alınabilir; zira küfür kökünün katılmasıyla nötr bir fiil tamamen farklı bir duygusal ve anlamsal boyuta taşınır (Sannikov, 1999).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).