Домандюливаться
(Domandyulivatsya)- Birini bıktırana kadar taciz ederek/zorlayarak istediğini elde etmek, pes ettirmek: Sürekli rahatsız ederek, dırdır ederek veya baskı uygulayarak birinin sabrını tüketmek ve kendi isteğini kabul ettirmek.
1. Örnek Cümle:- Она постоянно домандюливалась до него, пока он не согласился. [a-na pas-ta-yan-na da-man-dyu-li-vat-sa da ni-vo, pa-ka on nye sag-la-sil-sa]
- O, kabul edene kadar onu sürekli taciz etti/zorladı.
2. Örnek Cümle:- Да хватит уже домандюливаться! Я всё равно это не сделаю. [da hva-tit u-je da-man-dyu-li-vat-sa! ya fsyo rav-no e-ta nye s-dye-la-yu]
- Yeter artık bıktırma beni! Ben bunu yine de yapmayacağım.
- Kaba veya ısrarcı bir şekilde bir şeyi elde etmeye çalışmak: Sürekli ve rahatsız edici bir yaklaşımla bir talebi veya isteği dayatmak.
1. Örnek Cümle:- Он домандюливался до директора, чтобы ему повысили зарплату. [on da-man-dyu-li-vat-sa da di-rek-ta-ra, şto-bı ye-mu pa-vı-si-li zar-pla-tu]
- Müdüre zam yapılması için sürekli baskı yaptı/pes ettirinceye kadar uğraştı.
- Vurarak/çabalayarak ulaşmak
- Pes etmeyip ulaşıp durmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Домандюливаться
Latin Transkripsiyonu: Domandyulivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [da-man-dyu-li-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba kelime köklerinden biri olan манда [man-da] kökünden türemiştir. Başındaki до- [do-] ön eki, bir eylemin tamamlanmasını veya belirli bir noktaya, sınıra kadar yapılmasını ifade eder. Kelimenin orta kısmındaki мандюлить [man-dyu-lit'] fiili, kaba argoda genellikle bir şeyi beceriksizce, yavaşça yapmak, birini rahatsız etmek veya kaba kuvvetle bir şey elde etmeye çalışmak anlamlarına gelir. -ивать [-i-vat'] soneki eylemin sürekliliğini veya tekrarını vurgularken, -ся [-sa] dönüşlülük veya edilgenlik (kendi kendine veya birine karşı yapılan eylem) anlamı katar. Dolayısıyla, домандюливаться [da-man-dyu-li-vat-sa] kelimesi, bu köklerin ve eklerin birleşimiyle, bir şeyi sonuna kadar, ısrarla, çoğu zaman kaba veya yıpratıcı bir şekilde yapma, birine bir şey kabul ettirene kadar sürekli baskı uygulama anlamını kazanmıştır. Kökenindeki kaba ifade, kelimenin kullanımına agresif ve olumsuz bir ton katmaktadır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Домандюливаться [da-man-dyu-li-vat-sa] kelimesi, Rus dilindeki ağır ve kaba jargona ait olup, bir kişinin bir diğerini sürekli olarak rahatsız etmesi, baskı uygulaması, dırdır etmesi veya taciz etmesi suretiyle istediğini elde etme çabasını anlatır. Nötr anlamdaki достукиваться [das-tu-ki-vat-sa] (kapısını çalarak ulaşmak, birine nihayet ulaşmak) fiilinin kaba ve agresif bir eşdeğeri olarak düşünülebilir. Ancak домандюливаться [da-man-dyu-li-vat-sa], bu ulaşma eylemine sürekli rahatsız etme, yıpratma ve zorla kabul ettirme gibi olumsuz çağrışımlar ekler. Konuşma dilinde, özellikle samimi ve informel ortamlarda, hatta argoda, birinin sabrını zorlayarak, pes etmesini sağlayarak bir sonuca ulaşmayı ifade etmek için kullanılır. Hapishane kültürü ve yeraltı jargonunda (феня [fe-nya]), bu türden sürekli psikolojik baskı ve ısrarcılık, birine bir şeyi yaptırmak veya ondan bilgi almak için kullanılan bir yöntem olabilir. Kelime, toplumun bazı kesimlerinde, özellikle çatışmacı veya baskıcı iletişim tarzlarının yaygın olduğu ortamlarda ortaya çıkmış ve yaygınlaşmıştır. Kullanımı, konuşmacının eylemi gerçekleştiren kişiye veya durumdan duyduğu rahatsızlığı ve öfkeyi yansıtır; genellikle hoş karşılanmayan, bunaltıcı bir ısrarı vurgular.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).