До ебени-фени
(Do yebeni-feni)- Çok fazla, aşırı derecede, gırla, siktir tonla (Çokluk ve bıkkınlık belirtir): Sayılamayacak kadar çok, taşacak kadar fazla olan nesneleri veya işleri tanımlamak için kullanılır.
1. Örnek Cümle:- У нас этой работы до ебени-фени, до вечера точно не закончим. [u nas e-tay ra-bo-tı da yi-bye-ni-fye-ni, da vye-çye-ra toç-na ni za-kon-çim]
- Bizde bu işten siktir tonla var, akşama kadar kesin bitiremeyiz.
2. Örnek Cümle:- Народу на площади собралось до ебени-фени. [na-ro-du na plo-şşa-di sab-ra-las' da yi-bye-ni-fye-ni]
- Meydanda gırla insan toplanmıştı.
- Sikinde olmamak, umursamamak, tamamen kayıtsız kalmak (Kayıtsızlık ve umursamazlık belirtir): Bir durumun veya kişinin konuşucu için hiçbir değer taşımadığını ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Мне до ебени-фени, что они обо мне думают. [mnye da yi-bye-ni-fye-ni, şto a-ni a-bam-nye du-ma-yut]
- Onların benim hakkımda ne düşündükleri siktirip gitsin, hiç sikimde değil.
2. Örnek Cümle:- Ему всё до ебени-фени, даже если его уволят. [yi-mu fsyo da yi-bye-ni-fye-ni, da-jye yes-li yi-vo u-vo-lyat]
- İşten atsalar bile her şeyi siktir etmiş durumda, zerre umurunda değil.
- Sikik fenyaya (hırsız argosuna) kadar / Siktir gitmiş yere kadar.
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: До ебени-фени
Latin Transkripsiyonu: Do yebeni-feni
Okunuşu ve Vurgu: [da yi-bye-ni-fye-ni]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, Rusçanın en üretken ve yaygın cinsel içerikli küfür kökü olan ебать [ye-bat'] (sikmek) fiilinden türetilmiş olan ебень [ye-ben'] kelimesinin çekimli formu ile, Rus yeraltı dünyasının ve hapishane kültürünün gizli dili/argosu anlamına gelen феня [fye-nya] kelimesinin kafiyeli (asonans) bir şekilde birleştirilmesinden oluşur. Rus sokak dilinde ve argosunda, kelimelerin ses uyumu gözetilerek bu şekilde ikileme (reduplikasyon) haline getirilmesi yaygın bir dil oyunudur. İfadedeki до [da] edatı yönelme ve limit bildirerek bir şeyin sınırını, son noktasını tarif eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
İfade, Sovyet ve Post-Sovyet dönemi Rus sokak argosunda iki temel duygu ve durumu pekiştirmek için kullanılan çok güçlü bir kalıptır. İlk kullanımında, niceliksel bir aşırılığı, bıkkınlık verecek düzeydeki çokluğu ifade etmek için bir sınır çizgisi çizer; yani her şeyin en uç noktası olan "sikik yeraltı dünyasına/jargonuna kadar" gitmeyi simgeler. İkinci kullanımında ise tam bir kayıtsızlık, umursamazlık ve bıkkınlık halini anlatır. Bir şeyin konuşucu için değerinin tamamen sıfırlandığını, o durumun veya nesnenin dünyanın en uzak ya da en anlamsız yerine kadar (yani kafiyeli küfürlü bir kavramsal boşluğa) gidebileceğini belirtir. Rus sosyokültürel yapısında, bürokratik engellerden, bitmek bilmeyen işlerden veya insanların baskısından bunalan bireyin, tüm kuralları ve otoriteyi hiçe sayarak geliştirdiği tipik bir savunma ve reddediş ifadesidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).