Делать
(Delat)- Kafa sikmek / Beyin tırmalamak (делать мозги - ебать мозги): Birini sürekli dırdır ederek, saçma sapan sorular sorarak veya sorun çıkararak çileden çıkarmak, psikolojik olarak yıpratmak.
1. Örnek Cümle:- Не делай мне мозги! [nye dye-lay mnye maz-gi!]
- Benim kafamı sikme!
2. Örnek Cümle:- Она весь день делает ему мозги. [a-na ves' dyen' dye-la-yet i-mu maz-gi]
- Bütün gün onun kafasını sikiyor.
- Canına okumak / Sikip atmak / Yenmek (сделать - выебать): Birini fiziksel olarak dövmek, bir yarışta ezici bir şekilde yenmek veya mecazi olarak alt etmek.
1. Örnek Cümle:- Я тебя сделаю в следующем раунде. [ya ti-bya s-dye-la-yu f slye-du-şçem ra-un-dye]
- Bir sonraki rauntta senin canına okuyacağım.
2. Örnek Cümle:- Мы их сделали на поле. [mı ih s-dye-la-li na po-lye]
- Onları sahada duman ettik (siktik attık).
- Yapmak, etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Делать
Latin Transkripsiyonu: Delat
Okunuşu ve Vurgu: [dye-lat]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada en temel eylem bildiren fiillerden biri olan делать [dye-lat] (yapmak, etmek), Proto-Slavca dělati kökenlidir. Dilin doğal argo üretim süreçlerinde, son derece nötr olan "yapmak" eylemi, cinsel birleşme, fiziksel tahakküm veya psikolojik baskı içeren durumları tanımlamak için örtmece (eufemizm) olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu anlamsal kayma, Türkçedeki "halletmek", "işini bitirmek" veya doğrudan "yapmak" kelimelerinin argo kullanımlarıyla büyük benzerlik gösterir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve ağır küfür kültüründe, doğrudan kaba küfür köklerini (özellikle ебать [ye-bat] fiilini) kullanmaktan kaçınmak veya bu küfürlerin sertliğini bir derece yumuşatmak amacıyla yapmak anlamına gelen делать [dye-lat] fiili ikame edilir. Bu kullanım en yaygın şeklini "kafa sikmek, dırdır etmek" anlamına gelen делать мозги [dye-lat maz-gi] kalıbında bulur. Bu kalıp, doğrudan ağır bir küfür olan ебать мозги [ye-bat maz-gi] ifadesinin birebir hafifletilmiş ama aynı anlama gelen versiyonudur. Benzer şekilde yapmak anlamına gelen сделать [s-dye-lat] bitmişlik bildiren fiili de argoda "birini alt etmek, canına okumak, fiziksel veya zihinsel olarak yenilgiye uğratmak" anlamında kullanılır ve buradaki örtük anlam yine ağır küfür olan выебать [vı-ye-bat] (sikip atmak, canına okumak) fiiline dayanır. Bu durum, Rus toplumsal hiyerarşisinde ve sokak raconunda baskınlık kurma eyleminin, dilsel düzeyde nötr eylemler üzerinden nasıl cinselleştirildiğini ve saldırganlaştırıldığını gösterir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).