1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Дефицит
Latin Transkripsiyonu: Defitsit
Okunuşu ve Vurgu: [di-fi-tsit]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime, Latince "eksiktir, yetmez" anlamına gelen deficit sözcüğünden türemiştir. Rusçaya Almanca Defizit veya Fransızca déficit üzerinden geçiş yapmıştır. Standart Rusçada bütçe açığı, mal kıtlığı, arz yetersizliği gibi makroekonomik durumları tanımlamak için kullanılan resmi ve teknik bir terimdir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Sovyetler Birliği döneminde uygulanan planlı ekonominin getirdiği yapısal aksaklıklar sebebiyle birçok temel tüketim maddesi piyasada düzenli olarak bulunamamaktaydı. Bu durum, Sovyet vatandaşlarının günlük yaşamında дефицит [di-fi-tsit] (kıtlık/bulunmayan mal) kavramını hayatın merkezine yerleştirmiştir. İnsanların karaborsadan veya büyük çabalarla edinebildiği zor bulunan ürünlere bu ad verilmiştir. Sosyalist bloktaki bu sosyo-ekonomik gerçeklik, zamanla sokak dilinde ve gençlik argosunda alaycı bir anlamsal genişlemeye uğramıştır. Toplumda cinsel deneyim yaşamamış, korunmuş veya ulaşılamaz olan kadınların (bakirelerin) nadir bulunması, bu kadınların esprili ve ironik bir şekilde дефицит [di-fi-tsit] olarak adlandırılmasına yol açmıştır. Bu argo kullanım, kadını nesneleştiren ve Sovyet döneminin yokluk psikolojisini yansıtan mizahi bir benzetmedir. Sokak jargonunda ve gençlik dilinde saflığı, el değmemişliği ve ulaşılamazlığı ifade etmek amacıyla mecazi olarak sıklıkla tercih edilmiştir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Fitzpatrick, S. (1999). Everyday Stalinism: Ordinary Life in Extraordinary Times. Oxford University Press.