Без бэ
(Bez be)- Yalansız, dolansız, dürüstçe (Kesinlikle / Şüphesiz / Garanti): Bir sözün kesinliğini, aldatma veya hile olmadığını belirtmek için kullanılan güvence ifadesi.
1. Örnek Cümle:- Я тебе завтра же верну весь долг, без бэ, пацан сказал — пацан сделал. [ya ti-bye zav-tra je vir-nu vyes' dolk, byes be, pa-tsan ska-zal — pa-tsan sdye-lal]
- Sana yarın bütün borcu geri vereceğim, kesinlikle yalan yok; erkek sözü.
2. Örnek Cümle:- Всё будет сделано вовремя, без бэ. [fsyo bu-dit sdye-la-na vo-vri-mya, byes be]
- Her şey zamanında yapılacak, şüphen olmasın.
- Sorun yok, lafı bile olmaz, kabul (Onaylama ünlemi): Karşı tarafın ricasını veya teklifini sorgusuz sualsiz kabul ederken kullanılan argo ünlem.
1. Örnek Cümle:- — Поможешь мне сегодня вещи перевезти? — Без бэ, братуха, во сколько приехать? [— pa-mo-jiş mnye si-god-nya vye-şşi pi-ri-vyiz-ti? — byes be, bra-tu-ha, va skol'-ka pri-ye-hat']
- — Bugün eşyaları taşımama yardım eder misin? — Lafı bile olmaz kardeşim, saat kaçta geleyim?
2. Örnek Cümle:- — Сделай погромче музыку. — Без бэ. [— sdye-lay pa-grom-çi mu-zı-ku. — byes be]
- — Müziğin sesini biraz açsana. — Tamamdır, sorun yok.
- B harfi olmadan / Pazarlık yapmadan
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Без бэ
Latin Transkripsiyonu: Bez be
Okunuşu ve Vurgu: [byes be]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, Rusça edat olan ve yokluk, yoksunluk bildiren без [byes] edatı ile Kiril alfabesindeki "Б" harfinin okunuşu olan бэ [be] sesinin birleşmesinden oluşur. Buradaki "бэ" harfi, yeraltı dünyası argosunda (Fenya) ve sokak dilinde "boş laf, tartışma, pazarlık, anlaşmazlık" anlamına gelen базар [ba-zar] kelimesinin ilk harfini temsil eden bir kısaltmadır. Dolayısıyla ifade, yaygın bir argo kalıp olan без базара [byez ba-za-ra] (tartışmasız, lafı uzatmadan, kesinlikle) deyiminin daha da kısaltılmış ve stilize edilmiş bir versiyonudur. Bazı dilbilimsel yaklaşımlar, "бэ" kısaltmasının "sorun, sıkıntı" anlamına gelen kaba veya argovari diğer kelimelerle de ilişkili olabileceğini öne sürse de, leksikografik kaynaklarda baskın kabul "bez bazara" kökenidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu ifade, 1980'lerin sonu ve özellikle 1990'ların vahşi kapitalizm ve organize suç dalgasıyla karakterize edilen Sovyet sonrası Rusya'sında sokak argosu, gençlik jargonu ve kriminal çevrelerde (Fenya) kristalleşmiştir. Sokak kültüründe bir kişinin verdiği sözün arkasında duracağını, muhatabını aldatmayacağını, dürüst ve net olduğunu beyan etmek için kullanılan en popüler güvence kalıplarından biridir. 90'lı yıllarda Rus yeraltı dünyasında "bazar" (pazar/konuşma), taraflar arasındaki müzakereleri ve anlaşmazlıkları çözme sürecini ifade ederdi; "bez bazara" veya daha kısa haliyle "bez be", tarafların üzerinde uzlaştığı ve artık daha fazla pazarlık yapılmasına gerek kalmayan, kesinleşmiş durumları mühürlemek için kullanılırdı. Günümüzde suç bağlamından sıyrılarak gençlik dilinde, günlük samimi konuşmalarda "hiç şüphesiz", "kesinlikle", "lafı bile olmaz", "tamamdır", "kabul" anlamlarında yaygın bir onaylama ve güvence ünlemi olarak varlığını sürdürmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).