1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Аборт
Latin Transkripsiyonu: Abort
Okunuşu ve Vurgu: [a-bort]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Rusça "аборт" kelimesi, Latince "abortus" (düşük, erken doğum) kökeninden gelmekte olup, "aborior" (yok olmak, kaybolmak, düşük yapmak) fiilinden türemiştir. Bu terim, 18. yüzyılda Avrupa dilleri (özellikle Lehçe veya Almanca) aracılığıyla Rusçaya girmiş ve tıbbi bir terim olarak gebeliğin sonlandırılması anlamında kullanılmaya başlanmıştır (Vasmer, 1986). Kelimenin kökeni, yaşamın erken aşamada son bulması veya bir sürecin kesintiye uğraması fikrini taşır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

"Аборт" kelimesi, modern Rusçada öncelikli olarak tıbbi ve hukuki bir terimdir. Ancak, bir "Rusça Küfür ve Argo Sözlüğü" bağlamında incelenmesi, kelimenin kendisinin veya türevlerinin toplumsal algısının, tarihsel süreçlerin ve dil oyunlarının bir yansıması olarak kaba veya aşağılayıcı ifadelerde kullanımından kaynaklanır. Özellikle, Sovyetler Birliği tarihinde kürtajın yasal statüsündeki köklü değişiklikler kelimenin sosyokültürel ağırlığını artırmıştır. 1920 yılında kürtajın yasal hale getirilmesiyle Sovyet Rusya, bu konuda dünyada öncü ülkelerden biri olmuştur. Ancak 1936 yılında Stalin döneminde nüfus artışını teşvik etmek amacıyla kürtaj yasaklanmış ve bu durum, merdiven altı kürtajların yaygınlaşmasına ve kadın sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratmasına neden olmuştur (Fitzpatrick, 1999). Bu yasal kısıtlamalar, kelimenin kendisi etrafında bir yeraltı kültürü ve tartışmalar yaratmıştır.

Her ne kadar "аборт" tek başına doğrudan bir küfür olmasa da, bu kelimeyle oluşturulan "жертва аборта" (kürtaj kurbanı) gibi deyimler, Rus argosunda son derece aşağılayıcı ve küfürlü bir nitelik taşır. Bu ifade, genellikle bir kişinin değersizliğini, başarısızlığını veya istenmeyen bir varlık olduğunu vurgulamak amacıyla kullanılır. "On İki Sandalye" gibi edebi eserlerde (Ilf & Petrov, 1928) bu tür kullanımlara rastlanması, ifadenin popüler kültürdeki yerini göstermektedir. Argo bağlamında, "аборт" kelimesi, bir durumun veya girişimin fiyaskoyla sonuçlanması, iptal edilmesi veya istenmeyen bir durumun ortaya çıkması gibi genel olumsuzlukları ifade etmek için mecazi olarak da kullanılabilir, bu da kelimenin tıbbi anlamının ötesine geçerek dilsel oyunlara (Sannikov, 1999) dahil olduğunu gösterir.

4. KAYNAKÇA

• Fitzpatrick, S. (1999). Everyday Stalinism: Ordinary Life in Extraordinary Times. Oxford University Press.
• Ilf, I., & Petrov, E. (1928). Двенадцать стульев (On İki Sandalye).
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).