1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Звёздочка
Latin Transkripsiyonu: Zvyozdoçka
Okunuşu ve Vurgu: [zvyoz-daç-ka]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Rusçada yıldız anlamına gelen звезда [zviz-da] kelimesinin küçültme (diminutive) eki almış biçimidir. Sözcük anlamı "küçük yıldız" veya "yıldızcık"tır. Tarihsel olarak Proto-Slavca *gvězda kökenine dayanan kelime, Rus halk dilinde ve edebiyatında olumlu çağrışımlara sahipken, 20. yüzyılın ortalarından itibaren sokak argosunda ve gençlik jargonunda anatomik bir metafor olarak kullanılmaya başlanmıştır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Rus kaba argosunda звёздочка [zvyoz-daç-ka], kadın cinsel anatomisindeki kızlık zarını (hymen) ifade eden örtmece (eufemizm) bir terimdir. Bu kullanımın arkasında hem görsel bir benzetme hem de askeri ve hiyerarşik bir jargonun etkisi yatar. Sovyet ve Rus askeri kültüründe rütbe belirten yıldızların (звезда [zviz-da]) sökülmesi veya yeni bir rütbe elde edilmesi, bir başarı ve statü göstergesidir. Bu durum sokak ve gençlik argosuna yansımış, bir kadının bekaretini bozmak eylemi, rütbe sökmek veya nişan almak gibi görülerek "yıldız koparmak" (сорвать звёздочку [sar-vat' zvyoz-daç-ku]) deyimiyle kavramsallaştırılmıştır. Bu dilsel pratik, eril tahakkümün ve cinselliğin fethedilmesi gereken bir kale veya kazanılması gereken bir rütbe olarak görüldüğü maço sokak kültürünün bir ürünüdür. Argo sözlüklerinde bu kullanım, nesnelleştirilmiş kadın cinselliğinin ve sokak jargonundaki eril dilin tipik bir örneği olarak kaydedilmiştir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).