Зудить
(Zudit')- Canına okumak, birini bezdirmek, sinir etmek: Bir kişiyi sürekli rahatsız etmek, onu kasıtlı olarak sıkıntı vermek veya çileden çıkarmak. Kelimenin orijinal anlamı olan 'kaşınmak' fiilinin yarattığı rahatsız edici ve giderilmesi arzulanan hissin, mecazi olarak rahatsız edici ve tahrik edici bir davranışa dönüşmesi.
1. Örnek Cümle:- Ты мне зудишь со своими тупыми вопросами! [tı mnye zu-diş sa sva-i-mi tu-pı-mi va-pro-sa-mi]
- Aptal sorularınla benim canıma okuyorsun (beni sinir ediyorsun)!
2. Örnek Cümle:- Да что он мне зудит целый день, не могу уже! [da şto on mnye zu-dit tse-lıy dyen', nye ma-gu u-je!]
- Bütün gün ne diye bana sinir edip duruyor, artık dayanamıyorum!
- Bir şeyi çok arzu etmek, deli gibi istemek, eli ayağı kaşınmak: Özellikle bir şeyi yapmaya karşı duyulan aşırı ve kontrol edilemez arzuyu ifade eder. Bu arzu genellikle agresif veya dürtüsel bir eyleme yöneliktir.
1. Örnek Cümle:- Руки зудят, чтобы набить ему морду. [ru-ki zu-dyat, şto-bı na-bit' ye-mu mor-du]
- Ellerim kaşınıyor (deli gibi istiyorum) suratına yumruk atmak için.
2. Örnek Cümle:- Ему зудит сбежать отсюда подальше от всех. [ye-mu zu-dit zbe-jat' at-syu-da pa-dal'-şe at fsyeh]
- Buradan herkesten uzaklaşmak için can atıyor (içi gidiyor).
- Cinsel ilişki kurmak için aşırı arzu duymak, çok azmak: Cinsel birleşme eylemine karşı duyulan yoğun ve kontrol edilemez isteği ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Ему так зудит, что он не может найти себе места. [ye-mu tak zu-dit, şto on nye mo-jet nay-ti si-bye myes-ta]
- O kadar azmış ki kendine yer bulamıyor.
- Kaşınmak, gıcıklanmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Зудить
Latin Transkripsiyonu: Zudit'
Okunuşu ve Vurgu: [zu-dit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Зудить [zu-dit'] fiili, Eski Slavca *zǫděti kökünden gelir ve kaşınmak, gıcıklanmak, hafifçe acımak gibi fiziksel duyuları ifade eder (Vasmer, 1986). Proto-Slavca *zęb-/*zud- (kemirmek, ısırmak, kaşınmak) ile ilişkilidir. Kelimenin temelinde, rahatsız edici, tekrarlayıcı ve giderilmesi arzulanan bir duygu yatar. Argo bağlamında ise bu temel anlam, güçlü bir rahatsızlık verme, bir şeyi çok isteme veya bir eylemi gerçekleştirme dürtüsü gibi metaforik anlamlara evrilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda зудить [zu-dit'] fiili, genellikle ебать [ye-bat'] fiilinin taşıdığı anlam spektrumuna benzer şekilde güçlü ve kaba ifadelerle ilişkilendirilir. Bu anlamsal kayma, kelimenin orijinal anlamı olan 'kaşınmak' fiilinin içerdiği 'rahatsız edici bir dürtüye sahip olma' veya 'dayanılmaz bir arzu duyma' hissinin abartılarak kaba bir eyleme dönüşmesinden kaynaklanır.
Plutser-Sarno (2005) ve Elistratov (2000) gibi kaynaklar, Rusça'daki küfür ve argo kelimelerinin genellikle somut fiziksel eylemlerden veya duyulardan türeyerek daha geniş, genellikle saldırgan veya aşağılayıcı anlamlar kazandığını belirtir. Зудить [zu-dit'] fiilindeki 'kaşıntı' hissi, mecazi olarak birine sürekli rahatsızlık verme, onu provoke etme veya bir şey yapma isteği şeklinde yorumlanır. Bu durum, Rusça'daki ağır küfür köklerinin de benzer şekilde bedensel işlevler veya uzuvlardan türediği yapıya paraleldir.
Özellikle 'eli kaşınmak' (руки зудят [ru-ki zu-dyat]) deyiminde olduğu gibi, birine vurma, kavga etme veya bir işe girişme konusunda yoğun bir istek duyma anlamında kullanılır. Bu yoğun istek ve dürtü, argo bağlamda ебать [ye-bat'] fiilinin taşıdığı 'birini bezdirmek, canına okumak' veya 'bir şeyi mahvetmek' gibi agresif ve müdahaleci anlamlarla örtüşür. Nadiren de olsa, aşırı cinsel arzu hissini kaba bir şekilde ifade etmek için de kullanılabilir, tıpkı ебать [ye-bat'] fiilinin kendisinin cinsel ilişki anlamını taşıması gibi. Bu nedenle, зудить [zu-dit'] fiilinin argo anlamı, 'kaşıntı'nın yarattığı kontrol edilemez dürtünün şiddetli, agresif veya kaba bir eyleme yol açtığı bağlamlarda ortaya çıkar. Bu kullanım, günlük konuşmada ve alt kültür jargonda yaygın olarak görülür (Mokienko & Nikitina, 2000).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.