Жиреха
(Zhirekha)- Metres, kapatma, dost: Evli bir erkeğin gayrimeşru ve genellikle maddi olarak desteklediği kadın partner.
1. Örnek Cümle:- У него, говорят, на стороне молодая жиреха появилась, всю зарплату на неё спускает. [u ni-vo, ga-va-ryat, na sta-ra-nye ma-la-da-ya jı-re-ha pa-ya-vi-las', fsyu zar-pla-tu na ni-yo spus-ka-yet]
- Onun dışarıda genç bir metresi peydahlandığını söylüyorlar, bütün maaşını ona yediriyor.
2. Örnek Cümle:- Жене он врёт про командировки, а сам у своей жирехи зависает. [ji-nye on vryot pra ka-man-di-rof-ki, a sam u sva-yey jı-re-hi za-vi-sa-yet]
- Karısına iş seyahatleri hakkında yalan söylüyor, kendisi ise metresinin evinde sabahlıyor.
- Metres / Dost / Kapatma
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Жиреха
Latin Transkripsiyonu: Zhirekha
Okunuşu ve Vurgu: [jı-re-ha]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçadaki жир [jir] (yağ, bolluk, servet) kökünden ve bu köke bağlı olarak gelişen жировать [jı-ro-vat'] (bolluk içinde yaşamak, keyif çatmak, başkasının parasıyla geçinmek) fiilinden türetilmiştir. Rus halk ağzında ve sosyal sınıflar arasındaki argo etkileşimlerde, dişil isim yapım eki olan "-еха" ile birleştirilerek "жиреха" formu oluşturulmuştur. Tarihsel olarak kelime, bir erkeğin maddi desteğiyle lüks ve kaygısız bir hayat süren gayrimeşru kadın partneri tanımlar.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sosyo-kültürel yapısında evlilik dışı ilişkilerin ekonomik boyutunu doğrudan simgeleyen "жиреха", klasik Rus toplumundan Sovyet ve post-Sovyet dönemine uzanan bir geçmişe sahiptir. Bu ifade, erkeğin evli olmasına rağmen başka bir kadını maddi olarak "beslemesi" (содержать) durumuna işaret eder. "Yağlı" veya "bolluk içinde" bir yaşamı ima eden kökeni nedeniyle, kelime yalnızca basit bir metres ilişkisini değil, aynı zamanda bu ilişkideki ekonomik asalaklığı veya lüks tüketimi de alaycı bir dille eleştirir. Rus suç dünyası jargonu (Fenya) ve şehir argosunda da yer bulan bu terim, günümüzün modern "содержанка" (kapatma/metres) kavramının tarihsel ve daha kaba bir versiyonudur.
4. KAYNAKÇA
- Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.