Заёбывать
(Zayobıvat')- Aşırı yormak, canını çıkarmak, tüketmek (Fiziksel veya zihinsel yorgunluk): Ağır bir iş veya yoğun bir gün sonrasında kişinin tamamen tükenmesi durumunu anlatır.
1. Örnek Cümle:- Эта работа меня реально заёбывает каждый день. [e-ta ra-bo-ta mi-nya ri-al'-na za-yo-bı-va-yet kaj-dıy dyen']
- Bu iş her gün beni resmen bitiriyor (canımı çıkarıyor).
2. Örnek Cümle:- Хватит меня заёбывать своими глупыми вопросами. [hva-tit mi-nya za-yo-bı-vat' sva-i-mi glu-pı-mi vap-ro-sa-mi]
- Saçma sapan sorularınla kafamı sikmeyi (beni bezdirmeyi) bırak.
- Bıktırmak, bezdirmek, sürekli rahatsız etmek: Bir kişinin başka birini ısrarla, dırdırla veya gereksiz isteklerle darlaması, taciz etmesi.
1. Örnek Cümle:- Начальник опять заёбывает из-за отчётов. [na-çal'-nik a-pyat' za-yo-bı-va-yet iz-za at-ço-taf]
- Müdür raporlar yüzünden yine darlıyor (beynimi sikiyor).
2. Örnek Cümle:- Почему ты меня постоянно заёбываешь? [pa-çi-mu tı mi-nya pas-ta-yan-na za-yo-bı-va-yeş]
- Beni niye sürekli darlayıp duruyorsun (canımı okuyorsun)?
- Sikerek canını çıkarmak / Sike sike bezdirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Заёбывать
Latin Transkripsiyonu: Zayobıvat'
Okunuşu ve Vurgu: [za-yo-bı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçanın en eski ve en üretken dört ana küfür kökünden biri olan ебать [yebat'] (sikmek) fiilinden türetilmiştir. Kelimenin başına gelen за- [za-] ön eki, bir eylemin aşırı derecede, bezdirene veya tüketene kadar yapıldığını ya da bir sınıra ulaştığını gösteren bir işlev yükler. Kelime yapısı itibarıyla "biriyle cinsel ilişkiye girerek onu canından bezdirmek" gibi kaba bir fiziksel tanımdan yola çıkarak, zamanla "bıktırmak", "canından bezdirmek", "aşırı yormak/tüketmek" ve "taciz etmek" anlamlarında mecazi bir fiile dönüşmüştür. Proto-Slavca kökenleri, üreme ve fiziksel temasla ilgili eski Hint-Avrupa kökenli sözcüklere kadar uzanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde en sık kullanılan, en işlevsel kaba fiillerden biridir. Günlük yaşamda fiziksel yorgunluğu, zihinsel tükenmişliği veya bir kişinin diğerine uyguladığı psikolojik baskıyı en üst düzeyde ifade etmek için kullanılır. Sovyet döneminde ağır fabrika işçiliği, Gulag çalışma kamplarındaki kölece çalışma koşulları ve askeriye içindeki yıpratıcı hiyerarşi (dedovşçina yani дедовщина [dedov-şina]) bu kelimenin popülerleşmesinde büyük rol oynamıştır. Bir işçinin, askerin ya da sıradan bir vatandaşın sistemin veya üstlerinin uyguladığı baskı karşısındaki bıkkınlığını en yalın ve en sert şekilde ifade etme aracı olmuştur. Kelime, kaba ve küfürlü yapısına rağmen, çağdaş Rusçada samimi arkadaşlar arasında aşırı yorgunluğu belirtmek için de yarı-mizahi bir sitem tonuyla yaygın şekilde kullanılmaktadır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).