Заебашиться
(Zayebaşitsya)- Çok ağır çalışmaktan canı çıkmak, aşırı yorulmak, pestili çıkmak: Hem bedenen hem de zihnen kendini tüketecek derecede yoğun bir emek sarf etmek.
1. Örnek Cümle:- Я сегодня на этой грёбаной стройке просто заебался и заебашился в хлам. [ya si-vod-nya na e-tay gryo-ba-nay stroy-ke pras-ta za-ye-bal-sya i za-ye-ba-şılsya f hlam]
- Bugün bu lanet şantiyede resmen siktir oldum, canım çıktı, duman oldum.
2. Örnek Cümle:- Хватит работать, мы уже все заебашились. [hva-tit ra-bo-tat', mı u-je fse za-ye-ba-şı-lis']
- Çalıştığınız yetsin, hepimizin canı çıktı artık.
- Bir yere çarpmak, toslamak, kaza yapmak veya pis bir duruma çakılmak: Kontrol dışı hareket ederek fiziksel bir engele vurmak ya da istenmeyen bir durumun içine düşmek.
1. Örnek Cümle:- Он не справился с управлением и заебашился прямо в бетонный забор. [on ne spra-vilsya s up-rav-le-ni-yem i za-ye-ba-şılsya prya-ma v bi-ton-nıy za-bor]
- Direksiyon hakimiyetini kaybetti ve doğrudan beton çite tosladı.
2. Örnek Cümle:- Машина вылетела с дороги и заебашилась в кювет. [ma-şı-na vı-li-ti-la s da-ro-gi i za-ye-ba-şı-las' f kyu-vet]
- Araba yoldan fırladı ve şarampole çakıldı.
- Kafayı bulmak, sızıp kalacak kadar sarhoş veya dumanlı olmak (Gençlik argosu): Alkolün veya maddelerin etkisiyle tamamen kendinden geçmek.
1. Örnek Cümle:- Вчера на тусовке они так заебашились, что даже не помнят, как дошли домой. [fçe-ra na tu-sof-ke a-ni tak za-ye-ba-şı-lis', şto da-je ne pom-nyat, kak daş-li da-moy]
- Dün partide öyle bir kafa yaptılar ki eve nasıl döndüklerini bile hatırlamıyorlar.
- Sikilene kadar çalışıp tükenmek / Bir yere fena şekilde çakılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Заебашиться
Latin Transkripsiyonu: Zayebaşitsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-ye-ba-şıts-tsa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en üretken ve temel küfür köklerinden biri olan ve cinsel birleşme anlamına gelen ебать [ye-bat'] fiilinden türetilmiştir. Bu köke eklenen за- [za-] ön eki, bir eylemin tamamlandığını, aşırı bir dereceye ulaştığını veya sınır noktasına vardığını belirtir. Kelimeye eklenen -аш- [-aş-] eki eylemin yoğunluğunu ve şiddetini artıran argo bir yapıdır. Son olarak eklenen dönüşlülük eki -ся [-sya/tsa] ise eylemin doğrudan özneye döndüğünü gösterir. Dolayısıyla kelime, kelime kökeni bakımından "kendini son raddede hırpalamak", "kendini bitirecek kadar aşırı bir eyleme maruz bırakmak" anlamından evrilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve işçi sınıfı jargonunda, ağır fiziksel güç gerektiren işler ile cinsel eylemler arasında sıkça anlamsal bağlar kurulur. Bu doğrultuda, çok çalışmak veya aşırı yorulmak kavramı sıklıkla küfürlü köklerle ifade bulur. Заебашиться [za-ye-ba-şıts-tsa] fiili, özellikle Sovyet sonrası dönemde şantiyelerde, fabrikalarda, askeriye ortamında ve ağır iş kollarında çalışanlar arasında "pestili çıkmak, çalışmaktan canı çıkmak, fiziken tükenmek" anlamında yerleşmiştir. Diğer taraftan, kelimenin "bir yere girmek, çarpmak, kaza yapmak" anlamı ise fiziksel bir savrulma ve kontrol kaybını ifade eder. Bir nesnenin veya kişinin kontrolsüzce bir engele çarpması, kaba dilde o engelle şiddetli bir etkileşime girmesi olarak tasvir edilir. Son olarak, gençlik argosunda kelimenin alkol veya uyuşturucu etkisiyle kafasının tamamen gitmesi, bilincini kaybetmesi durumunu anlatmak için de kullanıldığı görülmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.