Затыкать
(Zatıkat')- Sürekli sataşarak, soru sorarak veya dırdır ederek canından bezdirmek (Sikip atmak / Hayatı zindan etmek / Anasını sikmek): Birini ısrarlı ve sinir bozucu davranışlarla tamamen tüketmek, sabrını taşırmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит меня затыкать своими тупыми вопросами, я уже говорить с тобой не могу! [hva-tit mi-nya za-tı-kat' sva-i-mi tu-pı-mi vap-ro-sa-mi, ya u-je ga-va-rit' s ta-boy ni ma-gu]
- Beni o gerizekalı sorularınla canımdan bezdirmeyi kes artık, seninle konuşacak halim kalmadı!
2. Örnek Cümle:- Начальник меня сегодня на работе совсем затыкал, живого места не оставил. [na-çal'-nik mi-nya si-vod-nya na ra-bo-ti saf-sem za-tı-kal, ji-vo-va myes-ta ni as-ta-vil]
- Müdür bugün işte beni resmen sikip attı, nefes aldırmadı.
- Dürtmekten helak etmek / Dürtmek suretiyle canından bezdirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Затыкать
Latin Transkripsiyonu: Zatıkat'
Okunuşu ve Vurgu: [za-tı-kat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada bir nesneyi parmakla veya sivri bir cisimle dürtmek, birine 'sen' diye hitap ederek kabalık etmek anlamlarına gelen тыкать [tı-kat'] fiilinden türetilmiştir. Başına gelen за- [za] öneki, eylemin aşırılığını, tamamlandığını ve hedef nesneyi yıpratacak, tüketecek seviyeye ulaştığını belirtir. Kelime birebir anlamıyla 'dürtmekten bitap düşürmek', 'sürekli kurcalayarak veya laf sokarak canından bezdirmek' anlamına gelir. Zamanla argodaki en ağır bıkkınlık ve rahatsızlık bildiren fiillerden biri olan заебать [za-ye-bat'] ile eş anlamlı hale gelmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak kültüründe ve günlük dilde, bir kişinin bir başkasını sürekli sorularla, taleplerle, fiziksel temasla ya da laf atmalarla taciz etmesi durumunu tanımlamak için kullanılır. Bu eylem, muhatabın sabrını tamamen taşıran, onu çileden çıkaran bir psikolojik şiddet boyutuna ulaştığında bu kelimeye başvurulur. Hapishane kültürü ve yeraltı dünyasında, yani феня [fe-nya] argosunda birine gereksiz yere sataşmak, onu sürekli rahatsız edici biçimde 'dürtmek' veya sorgulamak ağır bir saygısızlık kabul edilir. Kelime, standart dildeki fiziksel 'dürtme' eylemini, argoda zihinsel ve ruhsal bir işkenceye dönüştürür. Ağır küfür niteliğindeki заебать [za-ye-bat'] fiilinin daha az sansürlü ama hala son derece kaba ve sokak ağzına ait bir alternatifi olarak işlev görür. Konuşucu, üzerindeki baskıdan veya bıktırıcı ilgiden ne kadar bunaldığını bu kelimeyle son derece sert bir biçimde ifade eder.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).