Затыкаться
(Zatıkat'sya)- Aşırı yorulmak, canı çıkmak, bıkmak, usanmak: Bir işten, durumdan veya kişiden dolayı fiziksel veya zihinsel olarak tükenmek, tahammül kalmamak.
1. Örnek Cümle:- Я уже затыкался от этой работы. [ya u-je za-tı-kal-sya at e-tay ra-bo-tı]
- Bu işten canım çıktı.
2. Örnek Cümle:- Затыкались мы с тобой этой хернёй заниматься. [za-tı-ka-lis mı s ta-boy e-tay her-nyoy za-ni-mat-sya]
- Bu sikindirik işle uğraşmaktan canımız çıktı.
3. Örnek Cümle:- Давай быстрее, я затыкаюсь ждать. [da-vay bıst-ree, ya za-tı-ka-yus' jdat']
- Hadi çabuk ol, beklemekten canım çıktı.
- Tıkanmak
- Dürtülerek dolmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Затыкаться
Latin Transkripsiyonu: Zatıkat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [za-tı-kat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
'Затыкаться' [za-tı-kat-sya] fiili, 'tıkamak', 'doldurmak', 'dürtmek suretiyle kapatmak' anlamlarına gelen 'затыкать' [za-tı-kat'] fiilinin dönüşlü (reflexive) ve bitmemiş (imperfective) halidir. Kökünde 'тыкать' [tı-kat'] ('dürtmek', 'sokmak') fiili bulunur. Ön ek 'за-' bir şeyin tamamen doldurulmasını veya kapanmasını ifade ederken, dönüşlü '-ся' eki eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin kendisiyle ilgili olduğunu belirtir. Bu kelimenin normal anlamı 'tıkanmak' veya 'kendi kendini tıkamak'tır. Ancak Rus argo dilinde, 'aşırı yorulmak', 'bıkmak', 'usanmak' anlamındaki 'заебаться' [za-ye-bat-sya] fiilinin bir eş anlamlısı veya örtmece (euphemism) olarak kullanılır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu ifade, Rusçada yaygın olarak kullanılan bir argo ve küfürlü fiil olan 'заебаться' [za-ye-bat-sya] kelimesinin eş anlamlısı veya onun yerine kullanılan bir kelime olarak karşımıza çıkar. 'Заебаться' kelimesi 'sikmek' anlamına gelen 'ебать' [ye-bat'] fiilinden türemiş olup, aşırı derecede yorulmak, bıkmak, bezmek veya canı çıkmak gibi anlamlara gelir. 'Затыкаться' fiilinin normalde 'tıkanmak', 'kapanmak' gibi anlamları varken, argo bağlamında bu kelimeye 'заебаться' fiilinin getirdiği yoğun bıkkınlık ve bitkinlik hissi yüklenir. Bu kullanım, Rus argosundaki kelime oyunlarının ve örtmecelerin tipik bir örneğidir. Konuşmacı, daha kaba olan 'заебаться' kelimesini doğrudan kullanmak yerine, bazen 'затыкаться' kelimesini tercih ederek benzer bir etki yaratır, ancak bu da yine oldukça kaba ve sokak diline ait bir ifadedir. Bu durum, kişinin bir durumdan, işten veya kişiden fiziksel ve zihinsel olarak tamamen tükendiğini, tahammülünün kalmadığını ve artık sınırlarını aştığını vurgulamak için kullanılır.