Зассываться
(Zassıvat'sya)- Altına işemek, idrar bulaştırmak veya lekelenmek: İdrarını tutamayarak giysilerini veya yatağı kirletmek.
1. Örnek Cümle:- Он так напился, что начал зассываться прямо в постели. [on tak na-pil-sya, şto na-çal za-ssı-vats-tsa prya-ma v pas-te-li]
- O kadar sarhoş oldu ki doğrudan yatakta altına işemeye başladı.
2. Örnek Cümle:- Ребёнок перестал зассываться по ночам. [ri-byo-nak pi-ris-tal za-ssı-vats-tsa pa na-çam]
- Çocuk geceleri altına işemeyi bıraktı.
- Korkmak, tırsmak, cesaret edememek: Korkudan ne yapacağını şaşırmak, geri adım atmak, ödü bokuna karışmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит зассываться перед каждым шорохом, веди себя как мужик! [hva-tit za-ssı-vats-tsa pi-rit kaj-dım şo-ra-ham, vi-di si-bya kak mu-jik]
- Her tıkırtıdan tırsmayı bırak, erkek gibi davran!
2. Örnek Cümle:- Когда дело дошло до драки, он начал зассываться и сбежал. [kag-da di-la daş-lo da dra-ki, on na-çal za-ssı-vats-tsa i zbi-jal]
- İş kavgaya gelince korktu ve kaçtı.
- İdrarla lekelenmek / Altına işemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Зассываться
Latin Transkripsiyonu: Zassıvat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [za-ssı-vats-tsa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada idrar yapmak, işemek anlamına gelen kaba ve argo kökenli ссать [ssat'] fiilinden türemiştir. Bu fiil, Proto-Slavca süzülmek, akmak anlamına gelen *sьcati kökenine dayanır. Kelimenin başına gelen за- [za-] öneki, eylemin bir nesneye veya özneye tamamen yayılması, bulaşması veya kaplanması işlevini üstlenir. Fiilin sonundaki geçişsizlik/dönüşlülük eki olan -ся [-sya] ile birleştiğinde eylem doğrudan özneye yönelir. Kelimenin tam sözlük anlamı "idrarla lekelenmek" veya "kendi çişiyle pislenmek, altına işemek"tir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Fiziksel bir eylemi (altına kaçırmak, çiş bulaştırmak) tanımlayan bu ifade, Rus sokak kültüründe, hapishane jargonu olan феня [fe-nya] dilinde ve gençlik argosunda güçlü bir metaforik anlama sahiptir. Rus argosunda korku, tırsma ve cesaretsizlik durumları sıklıkla boşaltım sistemi kontrolünün kaybedilmesiyle ilişkilendirilir. Bir kişinin korkudan altına kaçırması eylemi üzerinden türetilen bu kelime, mecazi olarak "korkmak, tırsmak, cesaret edememek, sinmek" anlamlarında son derece yaygın bir kaba hitap şekline dönüşmüştür. Korkak kişileri tanımlamak için kullanılan ссыкло [sık-lo] veya зассыха [zas-sı-ha] gibi aşağılayıcı kelimeler de doğrudan bu eylem kökünden beslenir. Rus sokak hiyerarşisinde ve akran gruplarında birine bu fiille hitap etmek veya onu bu eylemle itham etmek, kişinin erkekliğini, cesaretini ve sosyal saygınlığını doğrudan hedef alan ağır bir ithamdır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).