Запуздырить
(Zapuzdırit')- Bir şeyi kaba, özensiz veya sinirle bir yere fırlatmak, atmak: Genellikle değersiz veya sinir bozan bir nesneyi umursamazca, öfkeyle veya küçümseyerek bir kenara bırakmak veya atmak.
1. Örnek Cümle:- Я эту бумажку куда подальше запуздырил, чтобы глазам не мозолила. [Ya etu bumájku kudá padál'şe zapuzdı́ril, ştóby glazám ne mazólila.]
- O kağıt parçasını gözümden uzak olsun diye taa nerelere fırlatıp attım amına koyayım.
2. Örnek Cümle:- Да запуздырь ты его куда подальше, этот хлам! [Da zapuzdı́r' ty yegó kudá padál'şe, etot hlam!]
- Defol git bu çerçöple gözümün önünden! / At siktir et şu zıkkımı uzaklara!
- Bir işi, sorumluluğu veya ilişkiyi umursamazca veya isteksizce bırakmak, ihmal etmek, savsaklamak (mecazi): Bir şeye karşı ilgisizliği, küçümsemeyi veya terk etme eğilimini ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Он запуздырил учёбу и теперь локти кусает. [On zapuzdı́ril uçóbu i tepér' lokti kusáyet.]
- Okulu sikine takmadı şimdi de pişmanlık duyuyor.
2. Örnek Cümle:- Они запуздырили свои обещания и растворились. [Oní zapuzdı́rili svoí obeşçánya i rastvorílis'.]
- Verdikleri sözleri siktir edip kayboldular.
- Fırlatıp atmak
- Savurmak
- Gözden çıkarmak (mecazi)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запуздырить
Latin Transkripsiyonu: Zapuzdyrit'
Okunuşu ve Vurgu: [zapuz-dı-rít']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Запуздырить» kelimesi, standart Rusça sözlüklerde nadiren yer alan, son derece kaba ve halk ağzına özgü, müstehcen tonlar içeren bir fiildir. Anlamsal olarak «забросить» (atmak, fırlatmak, terk etmek) fiilinin daha agresif, özensiz ve küçümseyici bir varyantıdır. Kelimenin etimolojisi üzerine kesin bir akademik bilgi olmamakla birlikte, halk etimolojisi veya ses taklidi yoluyla türediği düşünülür. Muhtemelen «пузо» (púzo – karın, göbek) veya «пузырь» (puzýr' – baloncuk, şişkinlik) kelimeleriyle dolaylı bir ilişkisi olabilir; bu da atılan şeyin bir yere gürültüyle, pat diye veya kayıtsızca düşmesini çağrıştırır. «За-» ön eki, eylemin tamamlandığını veya bir yerin arkasına/içine doğru yapıldığını belirtirken, kelimenin ortasındaki «-дыр-» kısmı, «дыра» (dırá – delik) kelimesiyle ilişkilendirilebilir ve bir yere doğru ani, hızlı ve sert bir hareketi ima edebilir. Bu kelime, eylemin sadece fiziksel olarak atılmasını değil, aynı zamanda bu eyleme eşlik eden umursamazlığı, horgörüyü ve siniri de vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, resmi olmayan, samimi ancak sıklıkla argo ve kaba dilin kullanıldığı ortamlarda, özellikle erkekler arasında yaygın olarak kullanılır. Bir nesneyi veya bir şeyi, hiçbir özen göstermeden, umursamazca, hatta bazen sinirle, öfkeyle veya küçümseyerek bir yere atmak, fırlatmak anlamında gelir. Örneğin, gereksiz bir eşyayı bir dolabın en ücra köşesine fırlatmak, bir belgeyi masanın üzerine sertçe savurmak veya bir sorumluluğu tamamen bir kenara itmek gibi durumlar için kullanılabilir. İfadenin sert ve müstehcen tonu, konuşmacının eyleme veya nesneye karşı duyduğu bıkkınlığı, ilgisizliği, öfkeyi veya küçümsemeyi doğrudan yansıtır. Edebi veya resmi dilde yeri kesinlikle yoktur; genellikle düşük eğitim seviyesine sahip kişilerin, işçi sınıfının veya yeraltı dünyasının kaba konuşma tarzına sahip çevrelerin tercih ettiği bir ifadedir. Hapishane argosu (fenya) ve sokak jargonuyla benzer bir kaba dil yelpazesine girer.