Запиздючиваться
(Zapizdyuçivat'sya)- Belaya girmek, başı belaya düşmek, işi boka sarmak: Kendi hatasıyla veya talihsizlikle zor, içinden çıkılmaz bir duruma düşmek.
1. Örnek Cümle:- Да блядь, опять запиздючился с этими документами! [da blyat', a-pyat' za-piz-dyu-çil-sya s e-ti-mi da-ku-myen-ta-mi!]
- Siktir git, yine bu evraklarla başım belaya girdi!
2. Örnek Cümle:- Че ты так запиздючился, не можешь справиться что ли? [çe tı tak za-piz-dyu-çil-sya, nye mo-jeş sprav-lyat'-sya şto li?]
- Niye böyle boka düştün, başa çıkamıyor musun yani?
- Karmaşık bir işe bulaşmak, dolambaçlı bir duruma düşmek: Gerekenden fazla çaba gerektiren, içinden çıkılmaz bir hale gelen bir duruma karışmak.
1. Örnek Cümle:- Он вечно запиздючивается в какие-то мутные истории. [on vyek-na za-piz-dyu-çi-va-et-sya f ka-ki-ye-ta mut-nı-ye is-to-ri-i]
- O hep bir boklukların içine giriyor.
2. Örnek Cümle:- Из-за твоего решения мы теперь запиздючились по полной. [iz-za tva-ye-vo ryi-şe-ni-ya mı tyep-yer' za-piz-dyu-çi-lis' pa pol-nay]
- Senin kararın yüzünden şimdi iyice sıçtık.
- Amcık bir duruma girmek / Boka düşmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запиздючиваться
Latin Transkripsiyonu: Zapizdyuçivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [za-piz-dyu-çi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rus argosunun en temel ve yaygın küfür köklerinden biri olan `пизда` [piz-da] yani 'am' kelimesinden türemiştir. `За-` [za-] öneki, bir eyleme başlamayı, bir duruma girmeyi veya bir şeyin tamamlanmasını ifade ederken, fiilin `-юч-` ve `-ивать` ekleri, eylemin sürekliliğini veya alışkanlık haline geldiğini belirtir. `-ся` [sya] dönüşlülük eki ise eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini, yani kişinin kendi kendini bu olumsuz duruma soktuğunu vurgular. Kelime kökenindeki `пизда` [piz-da] vurgusu, durumun ne kadar 'boka sardığını' veya 'mahvolduğunu' abartılı bir şekilde ifade eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Запиздючиваться [za-piz-dyu-çi-vat'-sya] kelimesi, kişinin kendi hataları, dikkatsizliği, düşüncesizliği veya bazen de tamamen şanssızlığı nedeniyle ciddi bir belaya, istenmeyen bir duruma veya içinden çıkılması zor bir olaya sürüklenmesini tanımlar. Rus küfürlü argosunun canlı bir parçası olan bu tür kelimeler, Elistratov'un 'Rus Argosu Sözlüğü' ve Plutser-Sarno'nun 'Büyük Rus Küfür Sözlüğü' gibi kaynaklarda detaylıca incelenir. Gündelik konuşmada sıklıkla kullanılır ve genellikle bir tür pişmanlık, durumun kabullenilişi ya da alaycı bir yakınma anlamı taşır. Sosyo-dilbilimsel olarak, Levin'in 'Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine' adlı çalışmasında belirtildiği gibi, bu tür fiiller genellikle konuşucunun içinde bulunduğu çaresizliği veya durumu kabullenişini ifade eder. Kriminal argoda (феня [fe-nya]), özellikle hapishane kültüründe, kendini tehlikeli durumlara sokan veya sürekli başını belaya sokan kişiler için kullanılan bir tabirdir ve genellikle bir uyarı, şikayet veya durum tespiti olarak ortaya çıkar. Kelime, sıklıkla durumun karmaşıklığını ve kişinin üzerindeki olumsuz etkisini güçlendirmek amacıyla kullanılır.