Запиздячивать
(Zapizdyaçivat')- Uzağa fırlatmak, çok uzağa atmak veya vurmak: Bir nesneyi aşırı güç uygulayarak uzak bir yere fırlatmak.
1. Örnek Cümle:- Зачем ты так далеко запиздячиваешь мяч? [za-çem tı tak da-li-ko za-piz-dya-çi-va-yeş myaç?]
- Topu niye o kadar uzağa fırlatıp duruyorsun?
2. Örnek Cümle:- Он постоянно запиздячивает камни в реку. [on pas-ta-yan-na za-piz-dya-çi-va-yet kam-ni f rye-ku]
- Sürekli nehre taş fırlatıp duruyor.
- Güç kullanarak monte etmek, sertçe çakmak, yerleştirmek: Bir şeyi vurarak veya zorlayarak bir yere sokmak veya sabitlemek.
1. Örnek Cümle:- Куда ты запиздячиваешь этот гвоздь? [ku-da tı za-piz-dya-çi-va-yeş e-tat gvost'?]
- O çiviyi nereye çakıp duruyorsun?
2. Örnek Cümle:- Рабочие уже третий час запиздячивают забор. [ra-bo-çi-ye u-je trye-ti ças za-piz-dya-çi-va-yut za-bor]
- İşçiler üç saattir çiti monte etmekle (çakıp durmakla) uğraşıyor.
- Sertçe dövmek, pataklamak, hırpalamak: Birine karşı fiziksel şiddet uygulamak, sürekli darbe indirmek.
1. Örnek Cümle:- Они кого-то запиздячивают в переулке. [a-ni ka-vo-ta za-piz-dya-çi-va-yut f pi-ri-ul-ki]
- Ara sokakta birini fena pataklıyorlar (sikip duruyorlar).
2. Örnek Cümle:- Они постоянно кого-то запиздячивают после дискотеки. [a-ni pas-ta-yan-na ka-vo-ta za-piz-dya-çi-va-yut pas-li dis-ka-tye-ki]
- Diskotekten sonra sürekli birilerini pataklıyorlar.
- Ağır şartlarda durmaksızın çalışmak, canını dişine takmak: Çok ağır fiziksel veya zihinsel işleri aralıksız yapmak.
1. Örnek Cümle:- Мы целый день запиздячиваем на этой стройке. [mı tse-lıy dyen' za-piz-dya-çi-va-yem na e-tay stroy-ki]
- Bütün gün bu şantiyede canımız çıkana kadar çalışıp duruyoruz.
2. Örnek Cümle:- Хватит запиздячивать без отдыха, иди поспи. [hva-tit za-piz-dya-çi-vat' biz ad-dı-ha, i-di pas-pi]
- Dinlenmeden eşek gibi çalışmayı bırak, git uyu.
- Sertçe vurmak / Fırlatıp atmak / Canı çıkana kadar çalışmak / Sikip bırakmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запиздячивать
Latin Transkripsiyonu: Zapizdyaçivat'
Okunuşu ve Vurgu: [za-piz-dya-çi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu eylem, Rusçanın en üretken ve en ağır küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesine dayanmaktadır. Kelimenin yapısı incelendiğinde; yön, kapsama, aşırılık veya bir eylemin tamamlanmasını bildiren за- [za-] öneki, kelimenin çekirdeğini oluşturan -пизд- [-pizd-] kökü, eylemi gerçekleştirmeyi ve pekiştirmeyi sağlayan -яч- [-yaç-] soneki ve eylemin süreklilik, tekrarlanma veya süreç bildirmesini sağlayan (imperfective aspect) -ива- [-iva-] eki bir araya gelmiştir. Sonuç olarak ortaya çıkan запиздячивать [za-piz-dya-çi-vat'] fiili, kökündeki cinsel tabuyu tamamen yitirerek, aşırı bir güçle yapılan fiziksel eylemleri tanımlayan evrensel kaba bir fiile dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rusça sokak dilinde ve yeraltı kültüründe, temel küfür köklerinden türetilen fiiller inanılmaz bir anlamsal esnekliğe sahiptir. Bu kelime de tıpkı eşanlamlısı olarak belirtilen ебать [yi-bat'] veya ебашить [yi-ba-şit'] fiilleri gibi, konuşmacının o anki bağlamına ve duygusal tonuna göre onlarca farklı fiziksel eylemin yerini alabilir. Rus işçi, asker ve hapishane alt kültürlerinde bu tür kelimeler, standart dildeki teknik veya sıradan fiillerin (fırlatmak, vurmak, inşa etmek, dövmek, çok çalışmak) yerini alarak duruma yüksek düzeyde bir duygusal dışavurum ve kaba bir samimiyet katar. Kelimenin temel işlevi, yapılan işin veya uygulanan gücün büyüklüğünü, zorluğunu veya şiddetini vurgulamaktır. Eylemin sürekli, tekrarlanan ve bitmek bilmeyen doğasını belirtmek için bu süreklilik formu tercih edilir.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).