Записывать
(Zapisıvat')- Üzerine işemek, idrarla kirletmek veya ıslatmak: Birinin veya bir nesnenin üzerine kasıtlı olarak ya da kaza eseri işeyerek onu kirletmek.
1. Örnek Cümle:- Они его избили и решили записывать, чтобы полностью унизить. [a-ni ye-vo iz-bi-li i ri-şi-li za-pi-sı-vat', şto-bı pol-nas-tyu u-ni-zit']
- Onu dövdüler ve tamamen aşağılamak için üzerine işemeye karar verdiler.
2. Örnek Cümle:- Смотри, у тебя вся куртка воняет, тебя что, собаки записывали? [smat-ri, u ti-bya fsya kurt-ka va-nya-yet, ti-bya şto, sa-ba-ki za-pi-sı-va-li?]
- Baksana, bütün ceketin kokuyor, üstüne köpekler mi işedi?
- Aşağılamak amacıyla idrara bulamak (Hapishane ve Sokak Argosu): Cezaevi hiyerarşisinde birini en alt tabakaya düşürmek amacıyla idrar banyosuna maruz bırakmak veya fiziksel olarak kirletmek.
1. Örnek Cümle:- В камере его быстро решили записывать за такое поведение. [f ka-mi-ri ye-vo bıs-tra ri-şi-li za-pi-sı-vat' za ta-ko-ye pa-vi-de-ni-ye]
- Bu davranışından dolayı hücrede onun üzerine işeyerek cezalandırmaya çabucak karar verdiler.
- Yazmak / Kaydetmek
- İdrarla ıslatmak / Üzerine işemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Записывать
Latin Transkripsiyonu: Zapisıvat
Okunuşu ve Vurgu: [za-pi-sı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Standart Rusçadaki записывать [za-pi-sı-vat'] (bitmiş eylem hâli: записать [za-pi-sat']) fiili, yazmak anlamına gelen писать [pi-sat'] eyleminden türetilmiştir. Ancak argo ve yeraltı dilindeki "idrarla ıslatmak, üzerine işemek" anlamı, iki farklı kaynaktan beslenir. İlk olarak, Rusçada yazmak anlamına gelen писать [pi-sat'] ile kaba dilde işemek anlamına gelen писать [pi-sat'] (vurgu farkıyla ayrışan eş sesli kelimeler) arasındaki fonetik benzerlik bu anlamsal kaymaya zemin hazırlamıştır. İkinci olarak, eylemin başına gelen за- [za-] öneki, bir şeyin üzerini tamamen kaplama, bir eylemi sonuna kadar götürme veya sınırlandırma işlevi görür. Bu bağlamda kelime, birinin üzerini idrarla kaplamak anlamına gelecek şekilde argolaşmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu kelime, Rus hapishane kültürü olan феня [fe-nya] argosunda ve sokak jargonunda derin bir aşağılama ve cezalandırma pratiğini ifade eder. Sovyet dönemi çalışma kamplarından (Gulag) günümüz Rus cezaevi sistemine kadar uzanan süreçte, mahkumlar arasındaki kast sistemi son derece katıdır. Bu sistemde birini aşağılamak, dışlamak ve onu en alt tabaka olan "dokunulmazlar" sınıfına dahil etmek için fiziksel olarak idrar kullanılması yaygın bir cezalandırma ve damgalama yöntemidir. Bu tür aşağılama ritüellerine genel olarak опускание [a-pus-ka-ni-ye] adı verilir ve bu duruma maruz kalan nesne veya kişiler de kirli/lekeli kabul edilerek зашквар [za-şkar] ilan edilir. Argoda doğrudan işemek anlamına gelen kaba fiillerin kullanılması yerine, sanki birini bir listeye ya da kasta kaydediyormuş gibi resmi tınlayan записывать [za-pi-sı-vat'] fiilinin seçilmesi, ironik ve örtmeci bir dil oyunudur. Zamanla bu kullanım cezaevlerinden sokak jargonuna ve gençlik argosuna sızmış, birinin üzerine (fark etmeden veya kasıtlı olarak) çamur, idrar veya kirli su bulaştırılması durumunu tasvir etmek için de kullanılır olmuştur.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.