Запидючивать
(Zapidyuçivat')- Bir işi çok hızlı, aceleyle veya üstünkörü yapmak (Şipşak halletmek / Harıl harıl yapmak): Bir görevi, yazıyı veya fiziksel bir işi büyük bir hızla tamamlamak.
1. Örnek Cümle:- Надо быстро запидючивать этот отчёт, пока шеф не пришёл. [na-da bıst-ra za-pi-dyu-çi-vat' e-tat at-çot, pa-ka şef ni pri-şol]
- Şef gelmeden önce şu raporu hızlıca aradan çıkarmamız (şipşak halletmemiz) lazım.
2. Örnek Cümle:- Он сидит и запидючивает одну страницу за другой. [on si-dit i za-pi-dyu-çi-va-yet ad-nu stra-ni-tsu za dru-goy]
- Oturmuş, bir sayfayı bitirip diğerine geçerek harıl harıl yazıyor.
- Bir şeyi hızlıca fırlatmak, tıkıştırmak veya monte etmek (Çakmak / Sokuşturmak): Bir nesneyi bir yere hızlıca ve sertçe yerleştirmek veya atmak.
1. Örnek Cümle:- Запидючуй эту деталь обратно в мотор. [za-pi-dyu-çuy e-tu di-tal ap-rat-na v ma-tor]
- Şu parçayı motorun içine geri tıkıştır (hızlıca monte et).
- Hızlıca bir şeyler yapmak / Şipşak bitirmek / Fırlatıp tıkıştırmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запидючивать
Latin Transkripsiyonu: Zapidyuçivat'
Okunuşu ve Vurgu: [za-pi-dyu-çi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu kelime, Rusçada eylemin başlangıcını, yoğunluğunu veya tamamlanmasını ifade eden за- [za-] öneki ile argo karakterli пидюч- [pi-dyuç-] kökünün birleşiminden türetilmiştir. Dilbilimsel açıdan bu kök, Rus argosundaki daha ağır ve yaygın küfürlü fiillerden olan запиздячить [za-piz-dya-çit'] (kaynağı kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesidir) veya запидорить [za-pi-da-rit'] (kaynağı hakaret sözcüğü olan пидор [pi-dar] kelimesidir) ifadelerinin fonetik olarak yumuşatılmış, örtmece (eufemistik) bir varyasyonudur. Rus sokak dilinde sert sessizlerin yumuşatılması veya benzer seslerle değiştirilmesi (örneğin пиндюч- [pin-dyuç-] veya пидюч- [pi-dyuç-] formuna dönüştürülmesi), kelimenin yarattığı doğrudan müstehcen etkiyi hafifletirken, taşıdığı yoğun duygusal ve dinamik vurguyu korumasına olanak tanır. Sonda yer alan -ивать [-i-vat'] eki ise eylemin süreklilik ve süreç bildiren (imperfective) yapısını kurmaktadır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda ve sokak jargonunda, fiziksel veya zihinsel bir işi çok hızlı, dinamik, hatta bazen kontrolsüz bir şekilde yapmayı tanımlayan geniş bir kelime ailesi bulunur. Bu ailedeki kelimelerin büyük çoğunluğu aslen ağır küfür köklerine dayanır. Запидючивать [za-pi-dyu-çi-vat'] fiili de bu dinamizmin sokaktaki yansımasıdır. Kelime; bir raporu hızla yazmak, bir mekanik parçayı aceleyle yerine takmak, bir şeyi fırlatmak veya zorla bir yere sokuşturmak gibi çok çeşitli bağlamlarda kullanılır. Sovyet sonrası dönemde, özellikle gençlik argosu, sanayi jargonu ve teknik iş kollarında, resmî dildeki sıkıcılığı kırmak ve eylemin zorluğunu/hızını vurgulamak amacıyla popülerleşmiştir. Argo kullanıcıları, orijinal ağır küfürlerin yarattığı sosyal rahatsızlığı hissettirmeden, aynı enerjik seviyeyi korumak adına bu tür morfolojik olarak deforme edilmiş kelimeleri günlük dillerine entegre ederler. Bu yönüyle kelime, Rus dil oyunlarının ve argo türetme mekanizmalarının tipik bir örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).