Запендряшиваться
(Zapendryaşivatsya)- Boka bulaşmak, başını belaya sokmak (Kendi aptallığı veya gösterişiyle): Kendi düşüncesizliği, fevriliği veya gereksiz gösteriş merakı yüzünden karmaşık, sıkıntılı veya utanç verici bir duruma düşmek.
1. Örnek Cümle:- Он опять запендряшивается в какие-то мутные истории со своими дурацкими идеями. [on a-pyat' za-pen-drya-şi-va-yet-sa v ka-kiye-ta mut-nıye is-to-ri-i sa sva-i-mi du-rats-ki-mi i-dye-ya-mi.]
- O yine aptal fikirleriyle kendini bir bokluklara bulaştırıyor.
2. Örnek Cümle:- Не стоило тебе так запендряшиваться перед всей толпой. [nye sto-i-la ti-bye tak za-pen-drya-şi-vat-sa pyed fsey tal-poy.]
- Bütün kalabalığın önünde bu kadar kendini boka batırmana değmezdi.
- Kendini rezil etmek, ortalığı bok götürmek (Kibirli davranışlarla): Kibirli, patavatsız veya haddini aşan davranışlar sergileyerek durumu daha da kötüleştirmek, dikkat çekip rezil olmak veya çevresine zarar vermek.
1. Örnek Cümle:- Вот он опять запендряшивается со своим новым авторитетом, скоро его кто-нибудь на место поставит. [vot on a-pyat' za-pen-drya-şi-va-yet-sa sa sva-im no-vım af-ta-ri-te-tam, sko-ra ye-vo kto-ni-but' na myes-ta pas-ta-vit.]
- İşte o yine yeni otoritesiyle kendini rezil ediyor, yakında birisi ona haddini bildirecek.
2. Örnek Cümle:- Не люблю, когда люди так запендряшиваются перед начальством, это выглядит жалко. [nye lyu-blyu, kag-da lyu-di tak za-pen-drya-şi-va-yut-sa pyed na-çal-stvam, e-ta vı-gli-dit jal-ka.]
- İnsanların amirlerinin önünde bu kadar kendini boka batırmasını sevmem, acınası duruyor.
- Kendini boka batırmak / Kendini sikime sokmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Запендряшиваться
Latin Transkripsiyonu: Zapendryaşivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-pen-drya-şi-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, kaba Rusçada 'gösteriş yapmak', 'şov yapmak' veya 'kendini aptal yerine koymak' anlamlarına gelen пендрячиться [pen-drya-çit-sa] kökünden türemiştir. 'За-' ön eki bir eylemin başlangıcını veya bir duruma girişini, '-ся' son eki ise eylemin özne üzerinde geri yansıdığını (refleksiflik) belirtir. Kelimenin genel yapısı, kişinin kendi aptallığı, düşüncesizliği veya aşırı gösteriş merakı yüzünden kendini kötü bir duruma soktuğunu ifade eder. Bu durum, genellikle başkalarının gözünde düşmek veya bir karmaşanın içine düşmekle sonuçlanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Запендряшиваться [za-pen-drya-şi-vat-sa] kelimesi, Rus argosunda ve günlük kaba dilde sıkça kullanılan, kişinin kendi hataları, düşüncesiz davranışları veya abartılı özgüveni nedeniyle 'başını belaya sokması', 'işleri karıştırması' veya 'rezil olması' durumunu anlatan canlı bir fiildir. Terim, sıklıkla birinin 'вляпываться в историю' [vlyapı-vat-sa v is-to-riyu] yani 'bir hikayeye/meseleye bulaşması' ifadesiyle eşanlamlı olarak kullanılır. Bu tür durumlar genellikle komik, utanç verici veya tehlikeli olabilir. Kelime, özellikle gençlik ve sokak argosunda popülerdir; zira kendine fazla güvenen, fevri kararlar alan veya çevresine karşı gereksiz meydan okuyan kişilerin düştüğü durumları alaycı bir dille tasvir etmek için kullanılır. Sosyal hiyerarşide alt sıralarda yer alanların, kendinden üsttekilere karşı 'gösteriş yapıp' düşüşe geçmeleri gibi senaryolarda da sıkça duyulur. Bir nevi 'kendi kuyusunu kazmak' anlamını taşıyan ancak daha kaba ve dışa dönük bir eylemi anlatan bir ifadedir.