1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Замандюливаться
Latin Transkripsiyonu: Zamandyulivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [za-man-dyu-li-vat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rusça argo ve küfür literatüründe merkezi bir yere sahip olan, kadın cinsel organını ifade eden kaba bir terim olan пизда [piz-da] kelimesinin türevlerinden biri olan манда [man-da] kökeninden gelmektedir. Her ne kadar doğrudan пизда [piz-da] köküne dayanmasa da, манда [man-da] kelimesi de aynı derecede müstehcen ve argo bir anlam taşır. Fiilin kökenindeki манд- [mand-] kısmı, bu tür kelimelerde yaygın olan bir fonetik deformasyon veya türetme yoluyla oluşmuş, zamanla fiilin kendine has, küfürlü bir ifade gücü kazanmasına yol açmıştır. За- [za-] ön eki Rusçada bir eylemin başlangıcını, tamamlanmasını veya belirli bir yönelimini belirtirken, -юливать / -юлиться [yulivat' / yulit'sya] soneki ve dönüşlü -ся [-sya] eki, eylemin kişinin kendi üzerinde gerçekleştiğini veya refleksif bir karakter taşıdığını gösterir. Bu fiil, argo literatürde anlam genişlemesi ve mecazlaşmanın tipik bir örneğidir; cinsel organla ilgili bir kökten türeyerek, "çok uzağa gitmek" veya "ortadan kaybolmak" gibi bir eylemi son derece kaba ve aşağılayıcı bir tonda ifade etmek için kullanılır. Bu tür kelimelerin etimolojisi üzerine yapılan çalışmalar, Rus argo dilinin ne denli yaratıcı ve transformatif olabildiğini göstermektedir (Plutser-Sarno, Elistratov).

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Замандюливаться [za-man-dyu-li-vat'-sya] kelimesi, Rusça argoda bir yerlere aniden, beklenmedik bir şekilde veya küçümseyici bir tavırla "kaybolmak", "sıvışmak" veya "defolup gitmek" anlamında kullanılır. Bu fiil, genellikle bir kişiden veya bir durumdan duyulan rahatsızlığı, öfkeyi veya küçümsemeyi ifade etmek için kullanılır. Kelimenin müstehcen kökeni, ifadesine güçlü bir duygusal yoğunluk ve saldırgan bir ton katar. Bu tür kelimeler, özellikle Sovyetler Birliği döneminden itibaren, resmi dilin katılığına ve sansüre bir tepki olarak gelişen, sokak, hapishane (феня [fe-nya]) ve genel yeraltı jargonunda kendine yer bulmuştur. Bu kelime, birinin artık orada olmasını istenmediğinde veya bir şeyin başından savmak istendiğinde dile getirilen, dolaylı ama son derece kaba bir talep veya tespittir. Rus toplumunda bu tür ifadelerin kullanımı, bireysel özgürlük arayışı, otoriteye karşı çıkış veya sadece aşırı duygusal anlarda kendini gösterme biçimi olarak yorumlanabilir. Eylemin refleksif (-ся [-sya]) olması, bazen kişinin kendi kendine kaybolduğunu, adeta buharlaştığını vurgular, ancak bu 'kayboluş' genellikle istenmeyen veya küçümsenen bir durumla ilişkilendirilir. Kelime, Rus argosunun kaba, vurucu ve çoğu zaman hicivli karakterini yansıtan güçlü bir örnektir (Mokienko & Nikitina, Zemskaya).

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).