1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Замандячиться
Latin Transkripsiyonu: Zamandyaçitsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-man-dya-çit-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime, Rusçanın temel müstehcen ve kaba anatomik köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını tanımlayan манда [man-da] sözcüğünden türetilmiştir. Bu köke yönelme, başlama veya bir eylemin tamamlanması anlamı katan за- [za-] ön eki ve dönüşlülük bildiren -ся [-sya] son ekinin eklenmesiyle eylemleştirilmiştir. Kelimenin geçişsiz hali olan мандячить [man-dya-çit'] argoda vurmak, sertçe yapmak, fırlatmak veya hızlıca gitmek anlamlarına gelirken, dönüşlü yapısı olan замандячиться [za-man-dya-çit-sya] fiziksel bir yönelimi ve bir yere yerleşmeyi, sıkışmayı veya tırmanmayı ifade eder. Rus argosunun karakteristik özelliklerinden biri, cinsel organ adlarının yön, mekân ve hareket bildiren fiillere taban oluşturmasıdır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Sözcük, suç dünyası argosu ve sokak dilinin en kaba katmanlarında yer alır. Bir kişinin veya nesnenin, ulaşılması son derece zor, uzak, mantıksız ya da tehlikeli bir yere girmesini, tırmanmasını veya orada sıkışıp kalmasını anlatmak için kullanılır. Eylemin gerçekleştiği yerin uygunsuzluğunu veya giren kişinin orada işinin olmaması gerektiğini vurgulayan güçlü bir irritasyon (rahatsızlık) tonu taşır. Günlük dildeki забраться [zab-rat-sya] (tırmanmak, sızmak, girmek) fiilinin kaba ve küfürlü bir varyasyonudur. Rus sosyokültürel yaşamında, özellikle zor şantiye koşullarında, hapishane koğuşlarında veya sarhoşluk anlarında girilen absürt yerleri betimlemek için kullanılır.

4. KAYNAKÇA

• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).