Замандяхиваться
(Zamandyahivat'sya)- Çok fena yorulmak, canı çıkmak, fiziksel olarak tamamen tükenmek: Ağır iş, yoğun tempo veya stres altında ezilerek enerjisini son damlasına kadar kaybetmek.
1. Örnek Cümle:- Не надо так замандяхиваться каждый день на работе, здоровья не хватит. [ni na-da tak za-man-dya-hi-vat-sya kaj-dıy dyen' na ra-bo-ti, zda-rov-ya ni hva-tit]
- İşte her gün bu kadar canını dişine takıp yorulmana gerek yok, sağlığın yetmez.
2. Örnek Cümle:- Мы тут замандяхиваемся с этим ремонтом уже вторую неделю. [mı tut za-man-dya-hi-va-yim-sya s e-tim ri-mon-tam u-je fta-ru-yu ni-de-lyu]
- İki haftadır bu tadilatla burada canımız çıkıyor.
- Amı götü dağıtana kadar yorulmak / Canı çıkana kadar çalışıp tükenmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Замандяхиваться
Latin Transkripsiyonu: Zamandyahivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [za-man-dya-hi-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en üretken ve yaygın kaba anatomi köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen манда [man-da] sözcüğünden türetilmiştir. Kelime yapısı incelendiğinde; eylemin sınırına ulaşıldığını veya bir duruma tamamen girildiğini belirten за- [za-] ön eki, tabandaki манда [man-da] kökü, eylemin süreklilik ve tekrarlanma bildirmesini sağlayan -яхива- [-ya-hi-va-] gövde genişletici eki ve son olarak dönüşlülük bildiren -ся [-sya] eki bir araya gelmiştir. Rus kaba dilinde ve sokak argosunda, ağır anatomik terimler sadece cinsel içerikli eylemleri değil; uç noktadaki fiziksel durumları, yorgunluğu, bıkkınlığı ve tahribatı ifade etmek için son derece işlevsel birer fiil yapım aracına dönüştürülür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda aşırı yorulmak, canı çıkmak veya fiziksel olarak tamamen tükenmek durumlarını anlatmak için ağır küfür köklerinden türetilmiş pek çok eş anlamlı fiil bulunur. Örneğin заебаться [za-ye-bat'-sya] veya запиздеться [za-piz-det'-sya] gibi eylemlerle anlamsal olarak tamamen örtüşen замандяхиваться [za-man-dya-hi-vat-sya], özellikle Sovyet sonrası dönemde sokak dilinde, sanayi ve şantiye ortamlarında, ağır fiziksel iş kollarında çalışan işçiler arasında popülerlik kazanmıştır. Bir kişinin iş yapmaktan ötürü fiziksel bütünlüğünü veya enerjisini tamamen yitirdiğini, tabiri caizse darmadağın olduğunu en kaba ve vurucu şekilde dışa vurur. Bu tür kelimelerin kullanımı konuşucunun içinde bulunduğu zorlu şartlara, sömürüye veya angaryaya karşı duyduğu isyanı ve öfkeyi de dışa vurma amacı taşır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.