Замандошить
(Zamandoşit')- Sertçe fırlatıp atmak, uzağa savurmak: Bir nesneyi kaba bir şekilde, şiddetle veya umursamazca uzak bir yere fırlatmak.
1. Örnek Cümle:- Куда ты замандошил мяч? Мы его теперь весь день искать будем. [ku-da tı za-man-do-şıl myaç? mı i-vo ti-pyer' vyes' dyen' is-kat' bu-dim]
- Topu nereye fırlatıp attın? Şimdi bütün gün onu arayacağız.
2. Örnek Cümle:- Он со злости замандошил телефон в кусты. [on sa zlo-sti za-man-do-şıl ti-li-fon f kus-tı]
- Öfkesinden telefonu çalıların içine fırlatıp attı.
- Bir şeyi ulaşılamaz bir yere koyup kaybetmek veya tıkıştırmak: Bir nesneyi dikkatsizce bir yere atmak ve ardından bulamamak ya da unutmak.
1. Örnek Cümle:- Я куда-то замандошил свои ключи и опаздываю на работу. [ya ku-da-ta za-man-do-şıl sva-i klyu-çi i a-paz-dı-va-yu na ra-bo-tu]
- Anahtarlarımı bir yere fırlatıp attım (kaybettim) ve işe geç kalıyorum.
2. Örnek Cümle:- Замандошил отчёт на самую верхнюю полку, теперь хрен достанешь. [za-man-do-şıl at-çyot na sa-muyu vyerh-nyuyu pol-ku, ti-pyer' hren da-sta-niş]
- Raporu en üst rafa tıkıştırmışım, şimdi siksen ulaşamazsın.
- Amına fırlatmak / Am yoluyla uzağa atmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Замандошить
Latin Transkripsiyonu: Zamandoşit'
Okunuşu ve Vurgu: [za-man-do-şit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Sözcük, Rusçanın en üretken kaba ve müstehcen kelime köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen манда [man-da] isminden türetilmiştir. Bu köke, tamamlanmış ve yoğun bir eylemi bildiren за- [za-] ön ekinin, -ош- [-oş-] pekiştirme ekinin ve fiil yapıcı -ить [-it'] ekinin eklenmesiyle oluşturulmuştur. Tarihsel gelişim sürecinde, kaba ve açık saçık kelime köklerinin asıl cinsel anlamlarından sıyrılarak genel, şiddetli ve kaba eylemleri tanımlayan geniş birer fiil ailesine dönüşmesi (semantik boşalma veya desemandizasyon) sıkça görülen bir durumdur. Bu doğrultuda замандошить [za-man-do-şit'] fiili de doğrudan cinsel bir çağrışım taşımaksızın, fiziksel bir eylemin kaba ve sert bir şekilde yapıldığını vurgulamak için türetilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve yeraltı dünyasının jargonu olan феня [fe-nya] sisteminde, kaba köklerden türetilen fiiller günlük hayattaki sıradan eylemlere aşırı duygusal, agresif veya umursamaz bir ton katmak amacıyla kullanılır. Standart Rusçadaki закинуть [za-ki-nut'] veya забросить [za-bro-sit'] (fırlatmak, uzak bir yere atmak, unutmak) fiillerinin kaba argodaki karşılığı olan замандошить [za-man-do-şit'], konuşucunun eyleme karşı duyduğu öfkeyi, bıkkınlığı veya umursamazlığı yansıtır. Örneğin bir nesneyi bilinçli olarak çok uzağa fırlatıp atmak veya dikkatsizlik sonucu ulaşılamayacak bir yere düşürüp kaybetmek bu kelimeyle ifade edilir. Sovyetler Birliği sonrasındaki sosyoekonomik değişim döneminde gençlik argosuna ve şantiye/işçi jargonuna da yoğun bir şekilde entegre olmuştur. Kelime, kaba dildeki üretkenliğin ve dil oyunlarının, en ağır küfür köklerini bile günlük fiziksel hareketleri tanımlayan sıradan fiillere nasıl dönüştürebildiğinin tipik bir örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).