Замандохаться
(Zamandohat'sya)- Çok ağır iş veya yoğun tempo yüzünden aşırı yorulmak, canı çıkmak: Fiziksel olarak tamamen tükenmek ve ayakta duracak hali kalmamak.
1. Örnek Cümle:- Я так замандохался на этой работе, сил больше нет. [ya tak za-man-do-hal-sya na e-tay ra-bo-te, sil bol'-şe nyet]
- Bu işte çalışmaktan anam ağladı, artık dermanım kalmadı.
2. Örnek Cümle:- Мы весь день замандохались таскать эти коробки. [mı ves' dyen' za-man-do-ha-lis' tas-kat' e-ti ka-rop-ki]
- Bütün gün bu kutuları taşımaktan canımız çıktı.
- Bir şeyle uğraşmaktan, çözülemeyen sorunlardan dolayı bezmek ve yıpranmak: Zihinsel ve psikolojik olarak tükenmek.
1. Örnek Cümle:- Я замандохался чинить эту старую машину. [ya za-man-do-hal-sya çi-nit' e-tu sta-ru-yu ma-şi-nu]
- Bu eski arabayı tamir etmeye uğraşmaktan gına geldi.
- Aşırı yorulup amcıklanmak / Canı çıkacak kadar tükenmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Замандохаться
Latin Transkripsiyonu: Zamandohatsya
Okunuşu ve Vurgu: [za-man-do-hat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, köken olarak kadın cinsel organı anlamına gelen kaba ve müstehcen манда [man-da] sözcüğünden türetilmiştir. Rus dilinin küfür ve sokak jargonu morfolojisinde, kaba anatomik terimler sıklıkla çeşitli eklerle fiilleştirilir. Bu kelimede, eylemin tamamlandığını veya aşırıya kaçtığını belirten за- [za-] ön eki, манд- [mand-] kökü, fiil yapan -оха- [-oha-] eki ve dönüşlülük bildiren -ться [-tsya] eki bir araya gelmiştir. Yapısal ve anlamsal olarak yine aşırı yorulmayı ve canı çıkmayı ifade eden заебаться [za-ye-bat-sya] fiili ile doğrudan eş değerdir; ancak buradaki argo ton dişil organ referanslıdır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rus sokak jargonunda ve gündelik kaba konuşmada fiziksel ya da zihinsel tükenmişliği en üst perdeden ifade etmek için kullanılır. Özellikle işçi sınıfı, askerler ve gençler arasında, bitmek bilmeyen yorucu işlerden, bürokratik engellerden veya bezdirici uğraşlardan sonra kişinin düştüğü durumu anlatır. Kelimenin kökeni son derece ağır bir toplumsal tabuya (kadın cinsel organına) dayansa da, zamanla birine doğrudan hakaret etmekten ziyade, kendi durumunu (aşırı yorgunluğu ve bıkkınlığı) dramatize ederek anlatma işlevi kazanmıştır. Rus toplumunda kamusal alanda veya resmi ortamlarda kullanımı büyük bir tabu kabul edilmekle birlikte, samimi ve kaba erkek meclislerinde, şantiyelerde veya yeraltı dünyasında sıklıkla telaffuz edilir. Benzer şekilde türetilen замучиться [za-mu-çit-sya] (çok yorulmak) veya устать [us-tat'] (yorulmak) fiillerinin en kaba ve ekspresif alternatiflerinden biridir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.