Замандохать
(Zamandohat')- Fiziksel olarak aşırı yormak, bitap düşürmek (Canını çıkarmak / Haşatını çıkarmak): Bir işin, yükün veya fiziksel aktivitenin insanı tamamen tüketmesi durumu.
1. Örnek Cümle:- Работа меня сегодня совсем замандохала. [ra-bo-ta mi-nya si-vod-nya saf-syem za-man-do-ha-la]
- İş bugün beni tamamen bitirdi (canımı çıkardı).
2. Örnek Cümle:- Этот подъём в гору нас окончательно замандохал. [e-tat pad-yom v go-ru nas a-kan-ça-til'-na za-man-do-hal]
- Yokuş yukarı bu tırmanış bizi tamamen haşat etti (canımızı çıkardı).
- Ruhsal veya zihinsel olarak bezdirmek, bıktırmak (Canından bezdirmek / Kafasını sikmek): Sürekli şikayetler, sorular veya dırdır yoluyla birinin sabrını tüketmek.
1. Örnek Cümle:- Начальник своими придирками замандохал весь отдел. [na-çal'-nik sva-i-mi pri-dir-ka-mi za-man-do-hal vyes' at-dyel]
- Müdür dırdırıyla ve her şeye kusur bulmasıyla tüm departmanın canını çıkardı.
2. Örnek Cümle:- Ты меня уже замандохал своими вопросами. [tı mi-nya u-je za-man-do-hal sva-i-mi vap-ro-sa-mi]
- Sorularınla beni şimdiden bezdirdin (kafamı siktin).
- Anatomik bir küfür kökünden türetilerek; canını çıkarmak, canından bezdirmek, anasını ağlatmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Замандохать
Latin Transkripsiyonu: Zamandohat'
Okunuşu ve Vurgu: [za-man-do-hat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en ağır ve tabu kabul edilen anatomik küfür köklerinden biri olan и манда [man-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türetilmiştir. Bu köke, tamamlanmışlık ve aşırılık bildiren за- [za-] ön eki ile eylemselleştirme sağlayan -охать [-a-hat'] son ekinin eklenmesiyle oluşturulmuştur. Kelimenin kökenindeki cinsel organ referansı, argo dilinin enerjik ve agresif yapısı içerisinde tamamen soyutlanarak "fiziksel veya zihinsel olarak tükenme/tüketme" anlamını kazanmıştır. Bu durum, Rus argosundaki ağır anatomik kelimelerin aşırı bıkkınlık, yorgunluk ve öfke durumlarını ifade etmek için birer pekiştiriciye dönüşmesi eğiliminin tipik bir örneğidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sosyodilbilimsel açıdan замандохать [za-man-do-hat'], kaba sokak dilinde ve yeraltı kültüründe sıklıkla karşımıza çıkan bir fiildir. Kelime, standart dildeki замучить [za-mu-çit'] (hırpalamak, canını çıkarmak) veya затаскать [za-tas-kat'] (yıpratmak) kelimelerinin çok daha ağır, agresif ve kaba bir varyasyonudur. Rus argosunda, bir kişiyi iş yaptırarak canından bezdirmek, sürekli dırdır ederek kafasını şişirmek veya ağır fiziksel koşullarla yıpratmak durumlarında bu ifadeye başvurulur. Özellikle Sovyetler Birliği dönemindeki ağır sanayi, şantiye, askeri kışla ve hapishane gibi zorlu yaşam alanlarında, bireyin sistem veya üstleri tarafından maruz bırakıldığı aşırı sömürüyü ve buna bağlı olarak gelişen yoğun bıkkınlığı en radikal biçimde dışa vurmak için kullanılmıştır. Kelime günümüzde de ağır sokak argosunda aktifliğini korumakta olup, entelektüel veya kamusal dilde kesinlikle tabu kabul edilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).