Закосоёбываться
(Zakasoyobıvat'sya)- Şiddetle kaşlarını çatmak, surat asmak, hiddetlenmek: Aşırı öfke, memnuniyetsizlik, tehditkar bir tavır veya derin bir küçümsemeyle yüzünü buruşturmak, somurtmak.
1. Örnek Cümle:- Что ты так закосоёбываешься, будто я тебе денег должен? [şto tı tak za-ka-sa-yob-ı-vay-iş-sya, bud-ta ya te-bye dye-nyeg dol-jen?]
- Ne o, sanki sana borcum varmış gibi niye o sikik suratı astın?
2. Örnek Cümle:- Не закосоёбывайся мне тут, понял? Иди работай! [nye za-ka-sa-yob-ı-vay-sya mnye tut, po-nyal? i-di ra-bo-tay!]
- Bana burada suratını asma lan, anladın mı? Git işini yap!
- Sikercesine kaş çatmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Закосоёбываться
Latin Transkripsiyonu: Zakasoyobıvat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [za-ka-sa-yob-ı-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba küfür köklerinden biri olan 'ёб' [yob] (sikmek fiilinin kökü olan 'ебать' [yebat'] ile ilişkili) kelimesinden türemiştir. Fiilin kökeninde yer alan 'кос-' [kos] öğesinin 'косой' [kasoy] (eğri, yamuk, şaşı) veya 'косить' [kasit'] (gözlerini kısmak, şaşı bakmak) kelimeleriyle bağlantılı olduğu düşünülmektedir. 'За-' [za-] ön eki, bir eylemin başlangıcını, yoğunluğunu veya bir noktaya yönelmesini işaret ederken, '-ывать-' [ıvat] son eki süreklilik (bitmemişlik), '-ся' [sya] son eki ise dönüşlülük (eylemi kendine yapmak) anlamı katar. Dolayısıyla kelime, 'sikercesine/yoğun bir şekilde kaşlarını çatmak' veya 'suratını sikmekli bir ifadeyle buruşturmak' gibi bir anlama gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Закосоёбываться [zakasoyobıvat'sya] kelimesi, Rus argosunda ve ağır küfür dilinde (экспрессивная фразеология [ekspressivnaya frazealogiya]) bir kişinin aşırı derecede, hiddetle, küçümseyerek veya tehditkar bir biçimde kaşlarını çatmasını, surat asmasını tanımlamak için kullanılır. Bu ifade, basit bir 'somurtmaktan' çok daha derin bir hoşnutsuzluk, öfke veya düşmanlık barındırır. İçerdiği 'ёб' [yob] küfür kökü nedeniyle, ifade edilen duygunun yoğunluğunu ve kabalığını katlar. Sokak dilinde, kavga öncesi gerilimi veya birine karşı duyulan derin hor görmeyi ifade etmek için tercih edilir. Konuşmacının ya da bahsi geçen kişinin durumdan duyduğu rahatsızlığın en üst seviyede olduğunu, hatta bu rahatsızlığın fiziksel bir saldırganlığa dönüşebileceğinin sinyalini veren bir yüz ifadesini tasvir eder. Bu kelimeyi kullanan veya kullananı dinleyen kişi, durumun ciddiyetini ve küfürlü dilin getirdiği toplumsal dışavurumu hemen anlar.